TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritas? E?itim Haberleri Ara
 
Naima ( 07.12.1651)- (22.12.1714)

Nâimâ, ilk resmî vak'anüvis ve Osmanl? tarihçileri aras?nda en ünlü ki?idir. 1652 y?l?nda Halep'te do?du, Babas?. Halep e?raf?ndand?. ?lk ö?renimini orada tamamlayan Nâimâ, genç ya?ta ?stanbul'a geldi. Yüksek ö?renim gördü ve Dîvan Kalemi'nde memur olarak hayata at?ld?. Sonra hayat? birçok memurluklarda geçti. Dîvan Mektupçulu?u, Ba?muhasebecilik vesaire yapt?. Nâimâ memurluk hayat?nda bazen yükselip bollu?a kavu?tu, bazen at?l?p s?k?nt? çekti. Bir aral?k Alanya ve Bursa'ya da sürüldü. Çorlu'lu Ali Pa?a onu Mora seferine beraber götürdü. Nâimâ, 1715 y?l?nda Patras'da muhasebeci iken 63 ya??nda öldü ve bu kasabada bulunan bir c*****n bahçesine gömüldü.

Osmanl? Tarihi'nde resmî olarak ilk vak'anüvis olan Mustafa Naimâ Efendi, ilk ö?renimini do?du?u ?ehir olan Halep'te tamamlad?ktan sonra, genç ya?ta ?stanbul'a geldi. Küçüklü?ünden beri okuyup yazmaya, özellikle tarihe ve edebiyata büyük merak? vard?. ?stanbul'da Enderun'a devam etti. Sonra, Dîvan katipli?inde görev ald?.

P?r?l p?r?l zekâs?, titiz çal??mas?yla kendini k?sa zamanda gösteren Nâimâ, Kalayl? Koz Ahmet Pa?a'n?n Dîvan Efendili?i'ne yükseldi. Daha sonra, ilim ve sanat adamlar?n? korumakla tan?nm?? Amcazade Hüseyin Pa?a'n?n hizmetine girdi. ??te, Nâimâ'y? Nâimâ yapan o ciddi çal??malar, Hüseyin Pa?a'n?n yan?ndayken ba?lad?. Amcazade Hüseyin Pa?a, Nâimâ'n?n mükemmel tarih bilgisini ö?renince, ona önemli bir görev verdi. Pa?an?n kütüphanesinde, ?ârihu'l-Menârzade Ahmet Efendi'nin yazd???, fakat henüz düzene konulmam??, müsvedde halinde bir tarih kitab? vard?. Bu kitap, 1591 ila 1659 y?llar? aras?ndaki olaylar? naklediyordu.

Hüseyin Pa?a, bu kitab?n derlenip toplanmas? ve yeniden kaleme al?nmas? i?ini Nâimâ'ya verdi. Nâimâ, çal??malar?n? çok s?k? tuttu. Çe?itli kaynaklara dayand?, Uzun ara?t?rmalar yapt? ve kitab?n daha ilk bölümlerini henüz tamamlarken Hüseyin Pa?a'n?n büyük takdirini kazand?.

Bu eser tamamland??? zaman, art?k eski müsveddelerle ilgisi kalmam??, ba?tan ba?a Nâimâ'n?n ara?t?rmas? ve usta kaleminin bir ifadesi olmu?tu, Bu yüzden büyük eser NaimâTarihi olarak bilinir. Nâimâ Tarihi'ne konu olan y?llar, Osmanl? ?mparatorlu?u'nun en dü?kün zamanlar?na rastlar. Nâimâ, canl? ve zarif uslubuyla o y?llar? önümüze sererken, sadece tarihçili?indeki ustal??? de?il, yazarl???ndaki kudreti de ortaya koymu?tur.

Osmanl? tarihçileri, genellikle saray dahilinde cereyan eden olaylara pek nüfuz imkân?n? bulamad?klar? ve kulaktan kula?a bir ?eyler duysalar bile, hayatlar?ndan korktuklar? için, olaylar? aktarmada yüzeysel kalm??lard?r. Oysa, Nâimâ cesaretle davranm??, hatta III. Ahmet'in, tahta geçer geçmez 19 erkek karde?ini nas?l idam ettirdi?ini bile aç?k aç?k anlatm??t?r:

"Padi?ah-? Cihanpenah'?n biraderi olan on dokuz nefer ?ehzade-i bî-günah, nizam-? alem için, kemend-i cânistan ile ?üheda zirvesine ilhak edilirlerken, yeti?kin olmayanlar?n, annelerinin kuca??ndan al?n?p canlar?na k?y?lmas?n? harem-i hümayun vaveyla ve göz ya?lar?na gark olarak seyreylemi?tir..."
?stanbul halk? da bu facian?n üzüntü ve ?zd?rab?n? çekmi?tir. ?ehzadelerin en büyü?ü Mustafa'n?n son an?nda ?u beyti söylemi? oldu?unu da, Nâimâ, eserinde rahatça nakleder:
Nâsiyemde kâtib-i kudret ne yazd? bilmedüm
Âh, kim bu gül?en-i alemde herkiz gülmedüm.

Naimâ Tarihi'nin bir ba?ka bölümünde, Sultan III. Mehmet'in korkakl??? anlat?lm??t?r. Nâimâ 'dan ö?rendi?imiz olay ?udur: Padi?ah III. Mehmet zorla sefere ç?kar?lm?? ve Osmanl? Ordusu, Hasova mevkiinde durmu?tu. Tarihe, Hasova Zaferi olarak geçecek olan sava?tan önce, padi?ah?n, Sadrazam Damat ?brahim Pa?a'ya gönderdi?i tezkire pek yüz k?zart?c? oldu:

"Sen ki lalams?n, burda muharebe içün seni serdar idüp, ben buradan ?stanbul'a revân olsam olmaz m??.."
Nâimâ, tarih yaz???na yepyeni bir stil getirmi?tir. Onun renkli ve çekici bir üslûbu vard?. Olaylar?, bunlar? do?uran sosyal çevre ile beraber görüp anlatt?. Halk?n ve memleketin bu devirdeki hayat? Nâimâ'n?n eserinde canland?. Padi?ah ve vezirlerin eksik yönlerini, hatalar?n? güçlü bir ifade tarz?yla yazd? ve ele?tirdi.
Nâimâ, tarih olaylar?n?n ve bunlar? meydana getiren ?ah?slar?n iç dünyalar?na da s?zarak yepyeni bir tarih edebiyat? ve sanat? ortaya koydu. Bu eser tarih edebiyat?m?z?n en de?erli eserlerinden biridir.
Nâimâ'n?n bu düzenli eserini ilk kez ?brahim Müteferrika iki cilt olarak bast?. Daha sonra eser alt? cilt olarak yeniden yay?nland?. Nâimâ Tarihi, Osmanl? tarihleri içinde önde gelen tarih kitaplar?ndan biridir.
Nâimâ, devlet görevinde, Anadolu Muhasebecili?i'ne kadar yükseldi, fakat haks?zl??a kar?? göz yummad??? ve devrin ileri gelenleri hakk?nda tenkit edici sözler söyledi?i için 1706 y?l?nda Hanya'ya sürüldü.
E?inin talebi üzerine, sürgün yeri Bursa olarak de?i?tirildi. Sürgünde, çok s?k?nt?l? günler geçirdi. Koca bir y?l çekmedi?i çile kalmayan Nâimâ, nihayet Çorlulu Ali Pa?a'n?n izniyle ?stanbul'a geldi. Tekrar devlet hizmetine al?nd?. Hatta Çorlulu Ali Pa?a, onun gönlünü almak için Mora seferine beraberinde götürdü.

Ancak bu sefer s?ras?nda da tok sözlülü?ünün cezas?n? çeken Nâimâ'ya, bir k?s?m görevlerinden el çektirildi. Haks?z ve yersiz muamelelere maruz kald?. Mora'n?n Patras kasabas?nda muhasebeci olarak görevlendirildi. Nâimâ 63 ya??nda iken, Patras'ta öldü. Patras'ta bulunan tek c*****n avlusuna gömüldü. Bir süre sonra ne o cami kald?, ne de Nâimâ'n?n mezar?...

 

Videolu Soru zmleri

?km?? Sorular

Facebook Sayfam?z

Mesleki ve Teknik E?itim

Mesleki ve Teknik E?itim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugn929
mod_vvisit_counterDn1231
mod_vvisit_counterBu Hafta13002
mod_vvisit_counterBu Ay13002
mod_vvisit_counterToplam7669348

Kimler evrimii

Şu anda 11 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev