TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritas? E?itim Haberleri Ara
 

Avrupal?lar?n “Kuman” ad?n? verdikleri kuzey Türkleri.

K?pçaklar?, Bizansl?lar “Kumanos”, Macarlar “Kun”, Ruslar “Polovets”, Almanlar “Falben” ad?yla bilirler. ?slamî kaynaklar ise “K?pçak” (K?f?ak, H?f?ak) diye zikrederler. Genellikle, beyaz tenli, sar? saçl? ve mavi gözlüdürler. Bat? Göktürkleri'nin bir kolu oldu?u söylenen K?pçaklar?n, Kimek, Yimek, Kangl? ve O?uz gibi Türk boylar? ile irtibatlar? vard?r.

Karah?taylar?n bask?n? ile, Güneybat? Sibirya’da ?rti? ve Ural nehirleri aras?ndaki yurtlar?ndan, 11. yüzy?lda ç?kar?ld?lar. Volga üzerinden bat?ya göçtüler. Özi (Dinyeper) Nehrine kadar Karadeniz’in kuzeyindeki bozk?rlara hakim oldular. Buralar “De?t-i K?pçak” ?eklinde kendi isimleriyle an?ld?. Bölgede ya?ayan Bulgar, Alan, Burtas, Ulah, Mordva ve Hazarlar'? hakimiyetleri alt?na ald?lar. Rus s?n?r?nda yerle?en Karakalpaklarla sava?t?lar. Ruslarla, uzun y?llar (1061-1220) süren sava?lar yapt?lar. Esir ald?klar? Ruslar?, K?r?m’daki Bizansl? tacirler vas?tas?yla Akdeniz ülkelerine satt?lar. Bilhassa Rus knezleri aras?ndaki mücadelelerde yard?ma ça?r?lmalar? sebebiyle, ak?nlar?n? büsbütün artt?rd?lar. On ikinci yüzy?l boyunca Ruslarla sava?t?lar. Ruslar?n me?hur ?gör Destan?, 1185’te K?pçaklara kar?? düzenledikleri, fakat yenildikleri seferi konu almaktad?r. Beylikler hâlinde ya?ayan K?pçaklar, çevreyi bu ?ekilde kontrol alt?nda tutmalar?na ra?men, tam bir birlik sa?layamad?lar.

1222 y?l?nda Mo?ollar, Kafkaslar? Derbent geçidinden a?arak K?pçaklar üzerine yürüdüler. Ancak K?pçak Ba?bu?lar?, Rus knezleri ile i?birli?i yap?p, Mo?ollar? Kalka Nehrine kadar sürdü. 1223’te yap?lan Kalka Meydan Muharebesinde ise Rus knezleri ve K?pçaklar müthi? bir bozguna u?rad?lar. Birçok Rus köy ve ?ehri yak?l?p y?k?ld?. 1236’da Batu Han, bat? seferine ç?kt?. Ruslar? yendikten sonra ?dil ile Özi nehirleri aras?ndaki bozk?rlarda ya?ayan K?pçaklar? da??tt? (1239). K?pçaklardan bir k?sm?, Özi’nin bat?s?na gidip kitleler hâlinde Macaristan’a girdiler. Bir k?sm? ise, Orda ?dil (Volga) sahas?na yani Bulgar Türklerinin yurduna ula?t?lar. Bulgar Türkleri, K?pçaklarla kayna??p Kazan Türklerini meydana getirdiler. Batu Han, Macaristan’? da itaatine ald?ktan sonra, ordular?n? ?dil’e kadar çekti ve A?a?? ?dil boyunda, Alt?nordu Devleti'nin temelini att? (1242).

Yerli K?pçak Türkleri, i?galci Mo?ollar?, k?sa zamanda kültürlerinin etkisi alt?nda erittiler. Devlet adeta bir K?pçak devleti hâlini ald?. Mo?ollar?n sadece ad? kald?. Türkçe konu?up Türkçe yazmaya ba?lad?lar. Bilhassa Batu’nun o?lu Berke Han?n Müslüman olmas?, Mo?ollar aras?nda ?slâmiyet'in h?zla yay?lmas?na yol açt?. ?slâmiyet, 922 y?l?nda Bulgar Han? Almas Han?n Müslüman olarak Abbasî halifelerine tâbi olmas?ndan sonra, bölgedeki Türk boylar?n?n ortak dini hâline geldi. Yüzy?llarca, Ruslar?, Sibirya so?u?una mahkûm eden K?pçak Türklerinin hakim oldu?u Alt?nordu Hanl???, Timurlular'la giri?ti?i mücadele sonunda zay?f dü?tü.

Alt?nordu’nun hakim oldu?u bölgelerde, Kazan (1437-1552) ve K?r?m (1430-1783) hanl?klar? kuruldu. Bu hanl?klar?n nüfusu, K?pçak Türklerinden meydana geliyordu. Kazan Hanl???'ndaki taht kavgalar?, Ruslar? iyice güçlendirdi. 1552’de Korkunç ?van, Kazan Hanl???n? y?kt?. 1783’te K?r?m Hanl???, Rusya hakimiyetine girdi. Osmanl?lar'?n zay?f dönemlerini iyi kullanan Ruslar, i?gal ettikleri bölgelerdeki cami ve medreseleri yak?p y?kt?lar. Birçok Müslüman, Osmanl? topraklar?na göç etti. Geride kalanlar, Ruslar?n korkunç zulümlerine maruz kald?lar. 1917 Bol?evik ihtilali ve sonras?nda din tamamen yasakland?. Fakat bölgede meskûn olan Müslüman ahali, benli?ini ?slâmiyet sayesinde korudu. 1990’lara do?ru dinî inançlar?n serbest b?rak?lmas? ile bölgede ?slâmiyet, eski günlerine kavu?ma yolunda h?zla ilerlemektedir.

Macaristan ve Romanya gibi ülkelere gidip yerle?en K?pçaklar, H?ristiyanla?arak benliklerini kaybettiler. On ikinci yüzy?l ve sonras?nda, M?s?r’daki Eyyubî ve Memlûklu devletlerine sat?lan K?pçak çocuklar?, zamanla devletin idaresini ele geçirdiler. 1250-1382 y?llar?nda, M?s?r’? K?pçak as?ll? Memlûk hükümdarlar? idare ettiler.

K?pçak Türkleri, kendilerine mahsus bir lehçe ile konu?urlard?. Macaristan ve M?s?r’da K?pçak lehçesinde kitaplar yazm??lard?r. K?r?m’da ticaretle u?ra?an K?pçak Türkleri ile irtibat kuran ?talyanlar, Codex Cumanicus ad?yla ticareti ilgilendiren K?pçakça bir lügat kitab? haz?rlad?lar. Ayr?ca, Alman misyonerleri, bu kitab? dinî yönden tamamlayan ilâhiler k?sm?n? yazd?lar.

 

 

 

Videolu Soru zmleri

?km?? Sorular

Facebook Sayfam?z

Mesleki ve Teknik E?itim

Mesleki ve Teknik E?itim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugn1029
mod_vvisit_counterDn1591
mod_vvisit_counterBu Hafta4736
mod_vvisit_counterBu Ay38036
mod_vvisit_counterToplam7345341

Kimler evrimii

Şu anda 36 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev