TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritas? E?itim Haberleri Ara
 
Tarihin ba?lang?c? için yaz?n?n icat edildi?i M.Ö. 3500 y?l? esas al?nm??t?r.Yaz?n?n icad?ndan önceki döneme Tarih Öncesi, yaz?n?n icad?ndan sonraki döneme de Tarih Ça?lar? denmi?tir.
Tarih
Tarih Öncesi Devirler
Tarih Devirleri
Ta? Devri
Ta? Bak?r Devri
Maden Devri
1-Kaba Ta? (paleolotik)
2-Yontma Ta? (mezolotik)
3-Cilal? Ta? (neolitik)
Ta?- Bak?r Devri (Kalkolitik Ça?)
1.Bak?r
2.Tunç
3.Demir
1.?lkça?
2.Ortaça?
3.Yeniça?
4.Yak?nça?
Tarihin devirlere bölünmesinin temel nedeni tarihi olaylar? incelemede, ara?t?rmada ve ö?renmede kolayl?k sa?lamakt?r. Özünde tarih bir bütündür, ça?lara ay?rarak incelemek pratik bir yakla??md?r.

TAR?H ÖNCES? DEV?RLER

?nsan?n yeryüzünde görülmesi ile ba?lar. Yaz?n?n icad? ile sona erer.
Prehistorik olarak da adland?r?lan devirlerin birbirinden ayr?lmas?nda yaz? olmad??? için, insanlar?n kulland??? araç ve gereçleri, yapt?klar? hammaddeler ve ya?a­y?? biçimi ölçü olarak al?n?r.
I.TA? DEVR?
1.YONTMA TA? DEVR? (PALEOL?T?K):
Eski Ta? Devri ya da Kaba Ta? devri olarak da adland?r?l?r.
Jeologlar?n Buzul Ça?? ad?n? verdikleri dönemi kapsar.
Bu devrin özellikleri ?unlard?r:
1)?nsanl?k tarihinin en uzun dönemidir
2)Yeryüzü buzullarla kapl?d?r.
3)?nsanlar tamamen do?aya ba?l?d?r. ?nsanlar küçük gruplar halinde avc?l?k ve toplay?c?l?kla hayatlar?n? devam ettirmi?lerdir. Besin üretimine henüz geçilmemi?tir.
4)?klim ko?ullar?n?n zorlay? etkisi, insanlar?n bu dönemde ma?ara gibi do?al kaynaklarda ya?amas?na neden olmu?tur. Bu do?al kaynaklar?n yan? s?ra, oturabilecekleri yerleri, aç?k alanlara kendileri de yapmaya ba?lam??lard?r.
5)?nsanlar, ya?ad?klar? ma?aralara, avlad?klar? hayvanlar?n resim ve figürlerini yaparak ilk sanatsal eserleri yapm??lard?r.
6)Do?adaki çakmak ta?lar? ilkel ?ekilde yontularak ya da kemikler kullan?larak silahlar yap?lm??t?r.
7)Ok ve yay da kullan?lmaya ba?lanm??t?r.
8)?nsanlar av hayvanlar?n? ya da yemi? dolu a?açlar? bulabilece?i yerlere gitmek zorunda oldu?undan ya?am tarz? göçebeliktir.
9)Giyimde hayvan postlar?ndan ve büyük yapraklardan yararlan?lm??t?r.
10)?nsanlar?n sosyalle?me süreci henüz ba?lamam??t?r. Bununla birlikte klanlar ortaya ç?km??t?r.
11)Dönemin sonuna do?ru ate?insan taraf?ndan kontrol alt?na al?nm??t?r. Ate?in kontrol alt?na al?nmas?, tarih öncesi devirlerin en önemli geli?mesidir. Ate?, ?s?nma, ayd?nlanma, yiyecekleri pi?irme, madenlerin i?lenmesi, haberle?me, çanak çömlek yap?m? ve y?rt?c? hayvanlardan korunma arac? olarak kullan?lm??t?r.
12)Totemizm denilen ilk inan?? ba?lam??t?r.
13)Bu ça?da çay ta??, çakmakta??, hayvan kemikleri ve a?aç gibi do?al maddelerden yap?lan ilk aletlerin kullan?lmaya ba?land??? ve insanlar?n ma?ara, kaya s???na?? gibi yerlerde "büyük gruplar"/"kalabal?k aileler" biçiminde ya?ad?klar? bilinmektedir.
Anadolu Yerle?im Merkezleri:Antalya - Karain, Beldibi ve Belba?? ma?aralar?, Gaziantep yak?nlar?ndaki Dülük ve Antakya’daki Ma?arac?k; bu dönemde Anadolu'ya ait insan ya?am?n?n ve devrin sonlar?na do?ru yerle?imin ba?lad???n?n izlerini ta??r.
2.ORTA TA? DEVR? (MEZOL?T?K)
1)Buzullar erimeye ba?lam?? ve günümüzdeki iklim ?artlar? ortaya ç?km??t?r.
2)Avc?l?k ve toplay?c?l?ktan üretime geçi? ba?lam??t?r. Yo?un besi toplama evresinin son a?amas?d?r. ?lkel tar?m?n bu evrede ba?lad??? dü?ünülmektedir, ilk yeti?tirilen ürünler aras?nda bu?daylar bulunmaktad?r. Bu dönem insan?n geli?tirdi?i teknoloji Mikrolit ad? verilen ço?unlu?u geometrik çakmak ta?? aletlerdir.
3)Yontma Ta? Devri ile Cilal? Ta? Devri aras?nda geçi? dönemidir.
Mezolitik dönemin en önemli özelli?i mikrolit denilen küçük aletlerin ortaya ç?kmas?d?r. Bunun de?i?en do?a, fiziki ve fauna (hayvan varl???) ko?ullar?n?n sonucu küçülen avlara kar?? geli?tirilen teknolojidir. Mezolitik dönem Paleolitikten Neoliti?e geçi?i sa?layan ara evre oldu?u kabul edilir. Baz? bilim adamlar? Mezolitik dönem ayr?m?n? yapmayarak do?rudan do?ruya Paleolitik dönem tan?m?n? kullan?rlar. Tam olarak Mezolitik döneme tarihlenen yerle?im yeri yoktur. Çakmak ta?? ve obsidyen mikrolitler ah?ap bir sapa s?ra ile çak?lmas? sonucunda oraklar ortaya ç?km??t?r. Bu da üretimde biçme i?leminin olu?tu?unu kan?tlar. Mezolitik ça?daki Anadolu insan? ya?ad?klar? çevreyi kendinden önce ya?ayanlardan çok daha iyi bir biçimde de?erlendirdiklerini söyleyebiliriz.
Anadolu Yerle?im Merkezleri:Yerle?im Merkezleri: Antalya’da Beldibi, Göller bölgesinde Baradiz, Ankara çevresinde Macunçay, Samsunda Tekkeköy
3.YEN? TA? DEVR? (NEOL?T?K):
Cilal? Ta? Devri olarak da adland?r?l?r.
Cilal? Ta? Devrine giren ilk kültür havzas? Ön Asya’d?r.
Ta? devrinin en k?sa süren dönemidir.
Bu devrin özellikleri ?unlard?r:
1)Ta?tan daha sert, kesici ve dayan?kl? aletler yap?lm??t?r.
2)Keten, kenevir gibi bitkiler yeti?tirilerek bu bitkilerin liflerinden giysiler yap?ld?, dokumac?l?k ba?lad?.
3)Su boylar?nda bitkiler yeti?tirilmeye ba?land?.
4)Bu?day, arpa, bakla, dar? gibi ürünleri yeti?tirmeye ba?layan insanlar, üretken nitelik kazand?.
5)?lk defa hayvanlar evcille?tirildi.
6)Tar?m ve hayvanc?l???n ba?lamas?yla yerle?ik hayata geçildi. ?nsan?n üretici durumuna ula?mas? kendi besinini üretmesiyle ba?lam??t?r. Tar?m faaliyetleri, sürekli yerle?me merkezleri kurulmas?na yol açm??t?r.
7)?htiyaç fazlas? üretimin ortaya ç?kmas? ile ticaret ba?lad?.
8)Besinlerin daha iyi ve uzun süreli korunabilmesi için, pi?irilmi? toprak kaplar üretilmi?tir. Böylece ilk seramik kültürü de geli?meye ba?lam??t?r.
9)?lkel bar?naklar yap?ld? ve köyler olu?tu (?lk defa köy kültürü ortaya ç?kt? ).
10)Tekerlek icat edilmi?tir.
11)Bir arada ya?amaya ba?layan insanlar aras?nda i?bölümü olu?tu.
12)?nsanlar?n birlikte ya?amas?n?n sonucu olarak, toplumsal düzeni sa?layan yaz?s?z hukuk kurallar ortaya ç?km??t?r.
13)?nsanlarda mülkiyet kavram? olu?tu.
14)Resim ve heykel sanat?nda da ilerlemeler görülmü?tür.
15)Dolmen, menhirler ve Tümülüs ( ilkel an?tlar ) dikildi.
Buzullar?n kuzeye do?ru çekilmesi ve iklimde ?s?nma ba?lamas? üzerine insanlar, aç?k arazide yerle?me ve ya?ama imkân? bulmu?lard?r. Sulak bölgelerdeki yerle?me merkezlerinin say?s? h?zla ço?alm??t?r. Birbirine biti?ik, bahçeli evler yap?lm??t?r. Bu evlerin duvarlar? resimlerle süslenmi?tir. Resimlerde ço?unlukla ev ve dans sahneleri ile ilgili figürlere yer verilmi?tir.
Menhir: Üzerine yatay bir ta??n konuldu?u yan yana dizilmi? ta?lardan olu?an an?tlard?r.
Dolmen: Bir çizgi veya daire olu?turacak ?ekilde dizilmi? 4-5 metre yüksekli?inde dikili ta?lardan olu?an an?tlard?r.
Tümülüs: Menhir, Dolmen ve yerle?im yerlerinin zamanla toprak alt?nda kalmas?yla olu?an suni tepeciklerdir. Bu kal?nt?lara Anadolu'da "Höyük", Orta Asya'da "Kurgan" ad? verilir.
Neolitik Devir Anadolu Yerle?im Merkezleri: Bu devirde Anadolu’da en önemli yerle?im yerleri höyüklerdir. Bunlar aras?nda Diyarbak?r Çayönü, Gaziantep Sakçagözü ve Konya Çatalhöyük bu devre ait merkezlerdendir.
Çayönü, Türkiye'de ve Güneydo?u Avrupa'da ilk üretimle ilgili bulunmu? en eski yerle?im yeridir. Geli?mi? bir köy yerle?mesine sahip Çayönü’nde orak, b?çak ve tah?l ö?ütme ta?lar?n?n bulunmas? bu durumun göstergesidir. Çatalhöyükise, insanl?k tarihinin ilk ?ehir yerle?mesi olarak kabul edilir.
II.TA?- BAKIR (KALKOL?T?K) DEVR?
Bu devirlerde bak?r tek ba??na kullan?lmam?? ta? - bak?r kar???m?ndan araç- gereç yap?lm??t?r.
1)Bu dönem Cilal? Ta? Devri ile Maden Devri aras?nda geçi? dönemidir.
2)?lk defa bulunarak i?lenen madenler bak?r, gümü? ve alt?nd?r. Ancak kolay i?lenmesi ve tabiatta bol bulunmas?ndan dolay? en çok bak?rdan e?ya ve alet yap?lm??t?r. Bu dönemde alt?n ve gümü? süsü e?yas? yap?m?nda, bak?r ise daha çok silah ve e?ya yap?m?nda kullan?lm??t?r.
3)Cilal? Ta? Ça??n? ya?ayan insanlar bul­duklar? bak?rdan e?ya yapmaya ba?lam??lard?r.
4)Dini inançlarda geli?meler olmu?tur. Bu dönemde dini inançlar geli?mi? ve insanlar do?uruculuk özelli?inden dolay? “ Büyük Ana”ya tapm??lard?r.
5)Tar?m ve hayvanc?l?k ilerlemi?, yerle?im merkezleri büyümü?tür.
Anadolu Yerle?im Merkezleri:Çanakkale Truva, Denizli Beycesultan, Burdur Hac?lar, Yozgat Ali?ar, Çorum Alacahöyük, Van Tilkitepe bu dönemin önemli yerle?im merkezleridir.
Truva'da, Priamus'un hazineleri olarak adland?r?lan alt?n ve gümü? süs e?yalar?,
Alacahöyük'te ise; prens mezarlar?, elbise ve süs e?yalar?, toprak ve maden kaplar, bo?a ve geyik heykelleri ile güne? kurslar? bulunmu?tur.
III.MADEN DEVR?
Bu devir; Bak?r, Tunç ve Demir Devri olarak grupland?r?l?r.
1.Bak?r Devri
a)?lk kullan?lan madenler bak?r, alt?n ve gümü?tür.
b)E?yalar daha çok bak?rdan yapm??lard?r.
c)Bak?r Devri maden döneminin en uzun devridir.
2.Tunç Devri
a)Kalay ile bak?r?n kar???m?ndan tunç elde edilmi?, daha sert ve dayan?kl? e?yalar yap?lm??t?r.
b)Devlet dü?üncesi ortaya ç?km??t?r.
c)Arabalar yap?ld?.
d)Ticaret geli?ti.
e)?lk ?ehir devletleri (siteler) , ard?ndan da ilk büyük devletler ortaya ç?km??t?r. ( Sümer, Akad, Babil, Asur, m?s?r vs.)
Anadolu Yerle?im Merkezleri:Tunç devri Türkiye’de Eski Tunç (bak?r) , Orta Tunç ve Yeni Tunç Devri olmak üzere üç bölüme ayr?lm??t?r.
Anadolu'da Yaz?l? Devirlerin Ba?lamas?: Eski tunç veya bak?r devri Anadolu’da tarihi devirlere geçi? dönemidir. Bu dönemde (MÖ.2000 y?llar?nda) Anadolu'da Malatya ile Konya aras?ndaki bölgede, Mezopotamyal? olan Asurlular, ticaret amac?yla pazaryeri kurdular. Asur Koloniler Ça?? olarak adland?r?lan bu dönemde, Anadolu ile Asurlular aras?nda yo?un bir ticaret yap?lmaktayd?. Anadolu'ya yaz? Asurlu tüccarlar arac?l???yla bu dönemde (MÖ.2000- 1800) gelmi? ve Anadolu'da Tarih ça?lar? ya da yaz?l? dönem ba?lam??t?r. ?lk yaz?l? belgeler Kayseri civar?ndaki Kültepe (Kani?)'de bulunan ticari ve hukuki tabletlerdir. Bu tabletler çivi yaz?s? ile yaz?lm??t?r.
NOT: Bu dönemde Asurlular taraf?ndan Anadolu’da kurulan pazarlara Karum denilmi?tir.
3.Demir Devri
a)?nsanlar?n son olarak bulduklar? ve kulland?klar? maden demirdir.
b)Demirin yüksek derecede ?s?da i?lenmesi sanayinin geli?mesine neden oldu.
c)Toplumlar?n birbirleriyle olan ili?kileri artm??t?r.
d)Demirden e?yalar ve silahlar insanlara hem ekonomi de hem de askeri alanda büyük ölçüde güç katt?.
e)Sanayinin temelleri at?lm??t?r.
f)Üretim, silah teknolojisi ve ticaret geli?mi?tir.
g)Yaz?n?n?n bulunmas? ile tarih öncesi devirler sona ermi?tir.
Tarih Öncesi Devirlerin Genel Özellikleri
1.Yaz?n?n olmad??? dönemlerdir. Bölgede yaz?n?n kullan?lmaya ba?lamas?yla Tarih öncesi devirler sona erer.
2.Tarih öncesi devirlerle ilgili yaz?l? belgeler olmad???ndan insan topluluklar?n?n b?rakt??? kal?nt?lar kullan?larak bilgi toplanabilmi?tir.
3.Tarih öncesi dönemleri kesin s?n?rlarla birbirinden ay?rmak mümkün de?ildir.
4.Tarih öncesi devirler, insanlar?n kulland?klar? araç ve gereçlere göre dönemlere ayr?lm??t?r.
Ta? Devri bölümlere ayr?l?rken insanlar?n ta?a yapt??? i?lem göz önünde bulundurulmu?tur. (Kabata?, Yontma ve Cilal? Ta? gibi).
Maden Devri bölümlere ayr?l?rken aletlerin yap?ld??? madenler dikkate al?nm??t?r. Bak?r, Tunç, Demir gibi.
5.Tarih öncesi devirlerin ba?lama ve biti?leri bölgelere göre farkl?l?klar göstermi?tir. Bütün devirler bütün toplumlarda ayn? anda ya?anmam??t?r. Bu farkl?l???n temel nedeni co?rafi çevre ve iklim ?artlar?d?r.
6.Tarih öncesi devirler M?s?r hariç normal seyrini izlememi?tir. Bunun nedeni göçler sonucunda uygarl?k alan?nda ileri toplumlar?n di?er topluluklar? etkilemesidir.
7.?nsanl???n geli?im sürecinde kulland?klar? malzemeler s?ras?yla ta?, toprak ve maden (bak?r-tunç- demir) olmu?tur.
8.Bir bölgede Yontma Ta? Devri'nden sonra Cilal? Ta?, Ta?- Bak?r ya da Maden Devri'ne geçi? olmu?tur. Ancak bir üst devirden sonra alt devir ya?anmam??t?r.
9.Bir kaz? merkezinde, e?er tüm devirler ya?anm??sa, en alt tabakadan üste do?ru s?ras?yla; Yontma Ta?, Cilal? Ta?, Ta?- Bak?r, Bak?r, Tunç ve Demir devirlerine ait buluntulara rastlan?r.
10.Toplumlar?n ya?ad?klar? devirlerin de?i?iminde;
a)Bölgeye gelen göçler
b)Bölgenin yeralt? zenginlikleri
c)Bölgedeki insanlar?n ihtiyaçlar?
d)Di?er toplumlarla ili?kiler etkili olmu?tur.
11.Tarih öncesine ait merkezlerde yaz? ve yaz?ya ait hiç bir geli?me bulunamaz (Alfabe, Takvim, Para, Kitabe vb).
12.Paleografya, Filoloji, Diplomatik, Nümizmatik, Epigrafya, Mühür Bilimi, Heraldik gibi konusu yaz?yla ilgili bilimlerden bu devirlerin ayd?nlat?lmas?nda yararlan?lmaz.
13.?nsan topluluklar? aras?ndaki etkile?im zay?ft?r.
14.Tarih öncesi dönemlere karanl?k devirler de denir.
15.?nsanlar?n ihtiyaçlar? icatlar? ortaya ç?karm??t?r. Önemli geli?meler çok azd?r.
?nsanlar?n sosyal ve ekonomik geli?meleri h?zland?kça, ya?anan devirlerin k?sa sürdü?ü görülmektedir. ?lk dönemlerden itibaren insanlar?n ya?amlar?n?n de?i?mesi, toplumlar? ve kültürleri birbirine yakla?t?rm?? ve etkile?imi h?zland?rm??t?r.
 

Videolu Soru zmleri

?km?? Sorular

Facebook Sayfam?z

Mesleki ve Teknik E?itim

Mesleki ve Teknik E?itim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugn19
mod_vvisit_counterDn693
mod_vvisit_counterBu Hafta7542
mod_vvisit_counterBu Ay20182
mod_vvisit_counterToplam7718239

Kimler evrimii

Şu anda 12 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev