TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritas? E?itim Haberleri Ara
 
Kimyasal Ba?lar

K?MYASAL BA?LAR


• K?MYASAL BA?LAR
Kimyasal ba?, moleküllerde atomlar? birarada tutan kuvvettir. Bir ba??n olu?abilmesi için atomlar tek ba??na bulunduklar? zamankinden daha kararl? (az enerjiye sahip) olmal?d?rlar. Genelleme yapmak gerekirse ba?lar olu?urken d??ar?ya enerji verirler.
Atomlar ba? yaparken, elektron dizili?lerini soygazlara benzetmeye çal???rlar. Bir atomun yapabilece?i ba? say?s?, sahip oldu?u veya az enerji ile sahip olabilece?i yar? dolu orbital say?s?na e?ittir.
Soygazlar?n bile?ik olu?turamamas?n?n sebebi bütün orbitallerinin dolu olmas?ndand?r.
 

?YON?K BA?LAR
?yonik ba?lar, metaller ile ametaller aras?nda metallerin elektron vermesi ametallerin elektron almas?yla olu?an ba?lanmad?r.
Metaller elektron vererek (+) de?erlik, ametaller elektron alarak (–) de?erlik al?rlar. Bu ?ekilde olu?an (+) ve (–) yükler birbirini büyük bir kuvvetle çekerler. Bu çekim iyonik ba??n olu?umuna sebep olur. Onun için iyonik ba?l? bile?ikleri ayr??t?rmak zordur.
Elektron aktar?m?yla olu?an bile?iklerde, kaybedilen ve kazan?lan elektron say?lar? e?it olmal?d?r.
  • ?yonik kat?lar belirli bir kristal yap? olu?tururlar.
  • ?yonik ba?l? bile?ikler oda s?cakl???nda kat? halde bulunurlar.
  • ?;?yonik bile?ikler kat? halde elektri?i iletmez. S?v? halde ve çözeltileri elektri?i iletir.
NaCl, MgS, BaCl2 bile?ikleri iyonik ba?l? bile?iklere örnek olarak verilebilir.

KOVALENT BA?LAR
Hidrojenin ametallerle ya da ametallerin kendi aralar?nda elektronlar?n? ortakla?a kullanarak olu?turulan ba?a kovalent ba? denir.

a. Apolar Kovalet Ba?
Kutupsuz ba?, yani (+), (-) kutbu yoktur.
?;?ki hidrojen atomu elektronlar? ortakla?a kullanarak ba? olu?tururlar.

Elektron nokta yap?s?yla;


?eklinde gösterilir. ?ki aras?ndaki ba? H—H ?eklinde gösterilir ve H2 ?eklinde yaz?l?r.
Ayn? cins atomlar aras?ndaki ba? apolar kovalent ba?d?r.

b. Polar Kovalent Ba?lar
Farkl? ametaller aras?nda olu?an ba?a polar kovalent (kutuplu) ba? diyoruz.
Elektronlar iki atom aras?nda e?it olarak payla??lmad???ndan kutupla?ma olu?ur ve buna polar kovalent ba? denir. Bu polarl??? HF molekülü ile aç?klamaya çal??al?m:
Hidrojen ve Flor elektron ortakl??? ile bile?ik olu?turmu? durumdad?r. Florun elektron almas? yani elektronu kendisine çekme gücü hidrojenden daha fazla oldu?undan elektron k?smen de olsa Flor taraf?ndad?r. Dolay?s?yle Flor k?smen (-), Hidrojen ise k?smen (+) yüklenmi? olur. Bu olaya kutupla?ma, bu tür ba?a polar kovalent ba? denir.


B?R ATOMUN YAPAB?LECE?? BA? SAYISI
  • Bir atomun yapabilece?i ba? say?s?; o un sahip oldu?u veya çok az enerji ile sahip olabilece?i yar? dolu orbital say?s? kadard?r.
  • Bir alt yörüngeden bir üst yörüngeye elektron uyar?larak yar? dolu orbital olu?turma çok enerji istedi?inden ba? yapmaya elveri?li olamaz.

1 ba? yapabilir.

Orbital tam dolu oldu?undan ba? yapamaz.

Bir tane yar? dolu orbitali vard?r. 1 ba? yapabilir.

2 ba? yapmas? gerekir. Ancak C'nun 4 ba? yapt??? biliniyor. O halde uyar?lm?? durumda;

4 tane yar? dolu orbital olur. Dolay?s?yla 4 ba? yapabilir.

Üç ba? yapabilir. Bo? orbital olmad???ndan uyarma yap?lamaz.

2 ba? yapabilir. Bo? orbital olmad???ndan uyarma yap?lamaz.

1 ba? yapabilir. Bo? orbital olmad???ndan uyarma yap?lamaz.

Yar?dolu orbital olmad???ndan bile?ik yapamaz.

MOLEKÜL B?Ç?MLER?
  1. XY türü moleküller
(1A ile 7A, 2A ile 6A, 3A ile 5A)
Moleküller ve ba?lar polard?r.
Molekül biçimi do?rusal (Aç? 180° dir.)
  1. XY2 türü moleküller
a. X: 2A Y: 7A veya hidrojen ise;
Moleküller apolar, ba?lar polar
Molekül biçimi do?rusal (Aç? 180°)
Hibritle?me sp dir.
b. X: 4A Y: 2A veya 6A ise:
Molekül apolar, ba?lar polar
Molekül biçimi do?rusal (Aç? 180°)
Hibritle?me sp dir.
c. X: 6A Y: 1A veya 7A ise;
Molekül ve ba?lar polar
Molekül biçimi k?r?k do?ru (Aç? 105°)
Hibritle?me sp2 tür.
  1. XY3 türü moleküller
a. X: 3A Y: 7A veya hidrojen ise;
Moleküller apolar, ba?lar polar.
Molekül biçimi düzlem üçgen (Aç? 120°)
Hibritle?me sp2 dir.
b. X: 5A Y: 7A veya 1A grubunda ise;
Molekül ve ba?lar polar,
Molekül biçimi üçgen piramit (Aç? 107°)
Hibritle?me sp3 tür.
  1. XY4 türü moleküller
(CH4, SiF4, NH4+, SO4–2 gibi)
Molekül apolar, ba?lar polar
Molekül biçimi düzgün dörtyüzlü (Aç? 109,5°)
Hibritle?me sp3 tür.
?K?L? VE ÜÇLÜ BA?LAR
Baz? moleküllerde, iki atom birbirine iki ya da üç ba? ile ba?lanabilirler. ?ki aras?ndaki ilk olu?an ba? sigma (d) ba??d?r. Di?er ba?lar ise pi (p) ba??d?r. ?ki atom aras?nda ikili ba? varsa biri d di?eri p ba??d?r. Üçlü ba? varsa bir tanesi d di?erleri p ba??d?r.

molekülünde 5 tane sigma bir tane p ba?? vard?r.
H — N = N — H
molekülünde 3 tane d, 1 tane p ba?? vard?r.

molekülünde 11 tane d, 1 tane p ba?? vard?r.
H — C º N
molekülünde 2 tane d, 2 tane p ba?? vard?r.
H — C º C — H
molekülünde 3 tane d, 2 tane p ba?? vard?r.
O = C = O
molekülünde 2 tane d, 2 tane p ba?? vard?r.

Karbon (C) Atomunun Hibritle?mesi
C u 4 ba??n tamam?n? tek ba? olarak yapm??sa, hibritle?mesi sp3 tür.
C unda bir tane 2 li ba? varsa = hibritle?mesi sp2 dir. Yani bir p ba?? var ise
hibritle?me sp2 dir. C u 3 lü ba? yapm??sa — C º ya da her iki taraf?nda 2 li ba? varsa
= C = ?eklinde ise hibritle?mesi sp dir. Yani iki tane p ba?? ba?l? ise hibritle?me sp dir.

MOLEKÜLLER ARASI BA?LAR
Maddeler gaz halinde iken moleküller hemen hemen birbirinden ba??ms?z hareket ederler ve moleküller aras?nda herhangi bir itme ve çekme kuvveti yok denecek kadar azd?r.
Maddeler s?v? hale getirildiklerinde ya da kat? halde bulunduklar?nda moleküller birbirlerine yakla?aca??ndan moleküller aras?nda bir itme ve çekme kuvveti olu?acakt?r. Bu etkile?meye molekül aras? ba? denir. Bu çekim kimyasal ba? tan?m?na girmez.
Maddelerin erime ve kaynama noktalar?n?n yüksek ya da dü?ük olmas? molekül aras?nda olu?an ba?lar?n kuvvetiyle ili?kilidir.

Van Der Waals Çekimleri
Kovalent ba?l? apolar moleküllerde (H2, CO2, N2 gibi) ve soygazlarda yo?un fazlarda sadece kütlelerinden kaynaklanan bir çekim kuvveti olu?maktad?r. Bu kuvvete van der waals ba?lar? denir. yo?un fazda sadece van der waals ba?? bulunan maddelere moleküler maddeler denir.
Moleküler maddelerin mol a??rl?klar? artt?kça kaynama ve erime noktalar? yükselir.
Örne?in oda ko?ullar?nda F2 ve Cl2 gaz, Br2 s?v?, I2 ise kat?d?r. Van der waals etkile?imi
en fazla olan I2, en az olan ise F2 dir.

Dipol - Dipol Etkile?imi
Polar moleküllerde (+) ve (–) yüklerin birbirini çekmesiyle olu?an ba?lanmad?r. Van der waals ba?lar?ndan kuvvetlidir. (HF, HCl, H2O)

molekül aras? ba? dipol-dipol etkile?imi

Molekül aras? ba?lar dipol-dipol etkile?imi.
(- - - - - - - - -) ile gösterilen ba?lard?r.

Hidrojen Ba??
Hidrojenin F, O, N gibi elektron ilgisi büyük olan lar ile olu?turdu?u (HF, H2O, NH3…) bile?iklerde molekülleri bir arada tutan kuvvete hidrojen ba?? denir.
H’nin oksijene ba?l? oldu?u R — OH (alkol),

(Karboksilli asit) bile?iklerinde molekül aras? ba?lar, hidrojen
ba??d?r.


Oksijen ve hidrojen aras?nda noktal? olarak gösterilen ba?lanma hidrojen ba?lar?d?r.
Hidrojen ba?lar? van der waals ba?lar?ndan ve dipol-dipol ba?lar?ndan daha kuvvetlidir.

A? Örgülü Kovalent Kat?lar Aras?ndaki Ba?lar
Yar? metaller veya yar? metallere yak?n baz? ametallerin kat? hallerinde ortaya ç?kan çekim kuvvetidir. Kat? silisyum, elmas, grafit gibi kovalent kat?lar?n erime noktalar? çok yüksektir. Çünkü bu kat?lar?n molekülleri aras?nda a? örgülü kovalent ba? vard?r.

Grafitte A? örgüsü Elmasta A? örgüsü

?yonik Ba?
?yonik ba?l? bile?iklerin hem molekül içi, hem molekül aras? ba?lanmalar? iyoniktir.
?yonik bile?ikler oda ko?ullar?nda kat? halde bulunurlar. Kat? halde bulunan iyonik moleküllerde (+) ve (–) yüklü iyonlar birbirine çok yak?n olaca??ndan aralar?nda çekim olu?acakt?r. ?yonik bile?ikler kat? halde elektrik ak?m?n? iletmezler. S?v? halde ya da çözündüklerinde elektrik ak?m?n? iletirler. Bu kat?lar?n kristal yap?s? vard?r ve k?r?lgan özelli?e sahiptirler. (NaCl, K2S ........)

Metal Ba??
Metal atomlar? aras?nda olu?an etkile?ime metal ba?? ad? verilir.
  • ?;?yonla?ma enerjisi azald?kça (peryot numaras? artt?kça) metalik ba?lar zay?flar.
  • De?erlik elektronlar? say?s? art?kça metalik ba? kuvveti artar.

Metalik ba?da de?erlik elektronlar? kristal içerisinde hareket etti?inden dolay? ba?lar a de?il, kristalin bütününe ait olur. Metaller, de?erlik elektronlar?n?n oynakl???ndan dolay? ?s? ve elektrik ak?m? iletkenli?i, ?ekil verilebilme gibi özelliklere sahip olurlar.

Kaynak: www.kimya.us

 

Videolu Soru zmleri

?km?? Sorular

Facebook Sayfam?z

Mesleki ve Teknik E?itim

Mesleki ve Teknik E?itim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugn2105
mod_vvisit_counterDn2008
mod_vvisit_counterBu Hafta2105
mod_vvisit_counterBu Ay46938
mod_vvisit_counterToplam7354243

Kimler evrimii

Şu anda 71 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev