TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

TARİH ÖNCESİNDE ORTA ASYA

Orta Asya'daki ilk uygarlık merkezi Abakan (Kuzey Sibirya'da), Altay ve Baykal çevresi, Anav ve Namazgah (Türkistan'da) olarak ortaya çıkmıştır. Bu uygarlıklar yol güzergâhından uzakta kurulduğu için Ön Asya ve Akdeniz uygarlıklarıyla iletişim kurulamamış ve dışarıdan bir etki almamıştır.

Bu uygarlıklar; yontmataş devrinden başlayıp, maden devrine kadar gelen uygarlıklardır. Bir bütün olarak bu uygarlıkların ortak özellikleri şöyle özetlenebilir. Bu uygarlıklar sert doğa şartlarına ve ihtiyaçlara göre geliştirilmiştir.

Bu uygarlıklardan günümüze kalan kullanım eşyaları, süs eşyaları, at koşum takımları v.b. dir.

Eski Türklerde Cenaze Törenleri

"Bazı bilim adamlarına göre eski Chou’lar, aynı ailede her beş kuşakta bir döngüsel yeniden doğumların gerçekleştiğine inanıyorlardı. İnsan ruhu, bir göksel, parlak ve sıcak ruh olan şen diğeri de toprak merkezli, Karanlık ve soğuk olan kuei olmak üzere iki parçadan oluşmuştu. Şen bedenin üst, kuei ise alt kısmında bulunmaktaydı. Ölüm gerçekleştiğinde yeniden doğum beklentisindeki kuei ruh, kuzeye doğru (karanlık geleneksel ikametgâhı) yer altındaki “Sarı pınarlara” (sarı toprağın simgesel rengiydi) giderdi. Şen ruh, göksel özüne doğru süzülmeye çalışırdı. Bununla birlikte ruh, kendi özelliklerine bürünebilen cinler tarafından yok edilme tehlikesi içindeydi. Ölümün hemen ardından ağıt yakılan bir tören gerçekleştirilir ve ruh belirlenen bir ikametgâhta kalmak üzere geri çağrılırdı.

ESKİ TÜRKLER VE SELÇUKLULARDA İSTİHBARATÇILIK


Dr. Hamit Pehlivanlı*

GİRİŞ

Bir devlet için istihbarat ve istihbarat teşkilatları son derece önemlidir. Türk istihbaratçılığının gelişimini ortaya koymadan önce istihbarat nedir sorusunun cevabını vermek lazımdır. Lügat manası “bir kimse, bir şey hakkında toplanan bilgi, haber veya haberler, duyulan şeyler, haber alma”şeklindedir. Ancak istilahi manası veya bugün teknik olarak kullanılan anlamı farklıdır. Buna göre “istihbarat haberlerin işlenmesi sonucu üretilen bir ürün veya bilgidir. Bir başka ifade ile istihbarat, planlama, araştırma, deliller toplama, çeşitli akli ve tecrübi, ilmi metotlar ile onları değerlendirip bir sonuç elde edip kullanma faaliyetlerini içine alır.”[1] Veya “İstihbarat yabancı bir ülkenin bir veya birden fazla yönüne ait sağlanabilmiş bilgilerin bir araya toplanması, kıymetlendirilmesi, birleştirilmesi tahlil ve yorumunun sonucu elde edilen hasıladır.

Türkler, tarih boyunca değişik adlarla pek çok devlet kurmuşlardır. Türklerin ilk ana yurdu Orta As­ya'dır.
Türk adı, Göktürkler kanalıyla yaygınlaşmış ve aynı dili konuşan, aynı kültürde olan toplulukla­rın ortak adı olmuştur.
Türk adının anlamının, değişik araştırıcı ve Türkologlar tarafından başka başka olduğu iddia edilmektedir. Fakat eski bir Türkçe belgeden anla­şıldığına göre; "Türk adının "güç - kuvvet" anlamı­na geldiği ve bunun tarihsel açıdan da en uygun ol­duğu söylenebilir.
Türklerin en eski yurdu Orta Asya'dır.
Orta Asya: Doğu'da Kingan dağları, batıda Hazar Denizi, güneyde Hindikuş ve Karanlık dağla­rı, kuzeyde ise Altay dağları-Baykal gölü ile çevrili olan alandır.
Tarım ve hayvancılıkla uğraşan Türkler yarı gö­çebe bir hayat tarzı yaşamışlardır. İklim şartlarının değişmesiyle Orta Asya'da kuraklık baş göstermiş, tarım ürünleri yetersizleşmiş, otlaklar ihtiyacı karşıla­yamaz hale gelmiştir. Sonuçta Türkler dünyanın çe­şitli yerlerine doğru göç etmeye başlamışlardır.

 

Göç Yönleri

Türklerin ilk göçleri M.Ö. X. yüzyıl başlarında başlamış ve sürekli devam etmiştir. Bugün de değişik nedenlerle (özellikle beyin göçü ve işçi göçü) devam etmektedir.
Kuzeye Gidenler: Sibirya'ya
Doğuya Gidenler: Çin ve Uzakdoğu ülkelerine
Güneye Gidenler: Hindistan, Afganistan ve Çin'e
Batıya Gidenler:
I. Yol: Hazar Denizi ve Karadeniz'in kuzeyinden Orta Avrupa ve Balkanlar'a
II. Yol: Hazar Denizi'nin güneyinden İran, Irak, Suriye, Mısır ve Anadolu'ya