TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritas? E?itim Haberleri Ara
 

Türk ruhunun en saf ve engin yarat?l???n?n eseri olan Türk dili, as?rlar boyunca ileri medeniyetlerin ta??y?c?s? ve milli kültürümüzün biricik koruyucusu olmu?, belli ba?l? özellikleri sebebiyle de ba??ms?z dünya dilleri aras?na girmi?tir.

Türkçenin ele geçen en eski yaz?l? örnekleri 5. yüz y?l ve sonras?na ait ise de Türk diline ba?l? olarak geli?en bir yaz? dilin bulundu?u hakikattir. Ele geçen yaz? dilinin örne?i olacak derecede büyük ve okunabilir en eski metinler ise Orhun Kitabeleri'dir. (Mo?olistan'da bulunmu? olan 6 sat?rl?k Çoyr yaz?t? ise tarihi bilinen en eski metindir. ?lteri? Ka?an'a kat?lan bir askeri anlatan bu metin 687-692 aras?nda yaz?lm?? olmal?d?r.)

Türkler eski zamanlardan beri bir birlerinden çok uzak ve farkl? co?rafyalarda ve de?i?ik medeniyetlerin tesiri alt?nda ya?ad?klar? için aralar?nda dil h?ususunda lehçe ve ?ive bak?m?ndan bir tak?m ayr?l?klar olmu?tur.

Tarihi Çin yaz?l? kaynaklar? çok eski devirlerde bile bu tür dil farkl?l?klar?m?z?n oldu?unu haber vermektedir. Bu farkl?l?klar, yaz?l? bir edebiyat?n vücuda getirilmemi? olmas? ve bu topluluklar?n sürekli olarak bir birleri ile münasebette bulunmamalar? sebebiyle zaman içerisinde büsbütün derinle?erek kopma noktas?na gelmi?tir.

''Dilde Birlik'' bugün için çok yeni bir siyasi hedef olmakla beraber Türkler aras?nda daha önceki dönemlerde gerçekle?mi?tir. Bunu, 8. yüzy?l?n ilk yar?s?nda Göktürk alfabesiyle yaz?lan Orhun kitabeleri'nden anlamaktay?z. Çünkü, bu kitabeler en az bin y?ll?k bir geçmi?i olan bir alfabeyle yaz?lm?? ortak bir yaz? dilini sergilemektedir.

Türkçe yaz? dilinin ana gramer yap?s?n? ihtiva eden bu kitabeler, 12-13. yüzy?la kadar, Do?u Avrupa ve Balkanlardan, hatta Macaristan'dan Güney Sibirya'ya ve Mo?olistan içlerine kadar uzanan bir sahada oturan Türkler taraf?ndan hem de çok farkl? lehçe ve ?ivelerle konu?malar?na ra?men, okuyabilmekteydi. Keza 10. yüzy?ldan itibaren kullan?lmaya ba?lanan Arap harfleri de 20. yüzy?la kadar, Türk dünyas?n?n ortak alfabesini olu?turdu

Türk Dil Birli?i fikri, siyasi manada ilk defa K?r?m Türklerinden olan Gasp?ral? ?smail taraf?ndan Türk Birli?i Ülküsü'nün ilk basama?? say?larak ''Dilde, fikirde, i?te birlik'' ?eklinde ortaya at?lm?? ve yine onun taraf?ndan bütün Türk ellerine hitap eden ''Tercüman-? Ahval-? Zaman''adl? bir gazete ç?kar?larak ve Türk dünyas?n?n her taraf?nda Usûl-i Cedit okullar? açt?r?larak ortak bir Türk dili yarat?lmaya çal???lm??t?r.

Gasp?ral? ?smail kendini bu yüce ülküye adayan yaln?z bir insan olmas?na ra?men gerek hayattayken ve gerekse vefat?ndan sonra bütün Türk dünyas?nda yank?lar uyand?ran i?ler ba?arm?? büyük bir ?ahsiyettir. Türk Birli?i hususunda de?erli fikirler ileri sürmekle kalmam?? bunlar? hayata geçirmek için pek çok çilelere katlanm??t?r.

''Türk. kültür seviyesini yükseltmek, eski ve geri kalm?? zihniyet ve müesseseleri y?kmak ve Türk milleti aras?nda ortak bir kültür kurmak''gerekti?i fikrinde olan Gasp?ral? ?smail ..''.Rusya'da bulunan Türklerin ilerlemek için kendi okullar?nda çocuklar?na ça?da? ilim ve sanatlar? ana dilleriyle ö?retmeli bunun yan? s?ra kendi dillerinde kitap, dergi ve gazeteler yay?nlamal?d?rlar...'' diyerek bu fikrin ne ?ekilde ve nas?l gerçekle?tirilebilece?i hususunda bugün için de hala geçerli olan önerilerde bulunur.
.

Gasp?ral? ?smail, yaz?lar?nda en çok Türkler aras?ndaki ''Dil Birli?i''meselesine önem vermi? ve bu husustaki fikirlerini sürekli kaleme alm??t?r. ''Bütün Türk lehçelerinde ortak olan. kelimeleri esas almak suretiyle zengin bir Türkçe olu?turmak mümkündür. Fakat, Rusya Türkleri rusçadan, Türkiye TürkIeri Avrupa dillerinden kelime almaktan özellikle kaç?nmal?, yeni kelimeler mutlaka ortak türkçeden al?nmal? veya türetilmelidir...'' diyen Gasp?ral? ?smail daha sonralar? Ziya Gökalp taraf?ndan da ileri sürülüp savunulacak olan ''?stanbul ?ivesinin ortak edebi dil olarak benimsenmesi'' gerekti?ine i?aret eder. Azerbaycan Türk ayd?nlar?ndan Hüseyinzade Ali Be? de ayn? y?llarda Azerbaycan'da ba?yazarl???n? yapt??? Füzuyat Mecmuas?''nda ''...Türkler aras?nda Anadolu lehçesi edebi dil olarak kabul edilmelidir...'' fikrini i?lemektedir.

Türk tarihi incelendi?i zaman Türklerin bugüne kadar bir çok de?i?ik alfabe kullanmak suretiyle çe?itli verimler olu?turduklar? görülür. Bunlara ?öyle bir göz atacak oldu?umuzda Orhun, Uygur, Arap, Sogd, Mani, Süryani, Grek, Slav, Gürcü, Tibet, Brahmi, Nesturi, ?brani, Gotik, Ermeni, Sanskrit, Prakit ve Latin alfabelerini kulland?klar?n? görürüz.

Türk topluluklar? bugün dünya küresi üzerinde bir ku?ak olu?turacak ?ekilde belirli bir co?rafyaya yay?lm?? olmakla beraber bu ku?a??n belli bölümlerinde farkl? alfabeler kullan?lmaktad?r.

Türk ayd?nlanma hareketinin öncülerinden olan Gasp?ral? ?smail'in "Dilde, fikirde, i?te birlik'' ?eklinde özetledi?i Türk Birli?i Ülküsü'nün ilk ve en önemli ad?m? özelli?ini ta??yan ''Dilde Birlik Ülküsü''bugün için Türk dünyas?nda ya?anan köklü siyasi de?i?imler sebebiyle gerçekle?me a?amas?na gelmi?tir. Türk dünyas?n? olu?turan devlet ve topluluklar, bu hususta har?l har?l çal??malar yapmakta ve pe? pe?e kararlar almaktad?rlar. (1991'de Azerbaycan, 1993'de Türkmenistan ve Özbekistan, 1994'de Karakalpakistan Lâtin alfabesine geçme karar? alm??t?r. Öte yandan K?r?m Türkleri ile Gagavuzlar da Lâtin alfabesine geçerek baz? süreli yay?nlar?n? yeni alfabeyle basmaya ba?lam??lard?r. Hedefi, türkçeyi dünyaki bütün Türklerce anla??l?r, okunur ve yaz?labilir haline getirmek olan Türk Dil Birli?i Ülküsü, böylelikle Türk dil ve kültürünün bütün alt ?ubelerini de birle?tirecektir.

Bu konuda, Türk dili ve kültürünü di?er Türk topluluklar?na göre daha iyi korumu? ve hayata geçirmi? olan ve hemen her yönden Dünya Türklü?ü'nün öncülü?ünü yapan Türkiye'nin etraf?nda birle?ip bütünle?ilmelidir. Latin alfabesinin bütün Türk ellerinde kabulü yönündeki bu tercihler, lider Türkiye'nin bu konudaki büyük bir birikim ve tecrübe sahibi olmas? yan?nda dünyadaki ilim ve tekni?in geli?mesinin latin alfabesi do?rultusunda oldu?u gerçe?i kar??s?nda ak?ll?ca ve isabetli bir karar olmu?tur..

Latin alfabesinin kullan?lmas?, bugün lehçe ve ?ive farkl?l?klar? sebebiyle bir birlerini anlamakta güçlük çeken Türklerin, (ki, bugüne kadar yap?lan hainane çal??malar neticesi olu?mu? 20 yaz? dili vard?r: Türkiye Türkçesi, Gagavuz Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Türkmen Türkçesi, K?r?m Tatar Türkçesi, Karaçay-Malkar Türkçesi, Nogay Türkçesi, Kumuk Türkçesi, Kazan Tatar Türkçesi, Ba?kurt Türkçesi, Kazak Türkçesi, Karakalpak Türkçesi, K?rg?z Türkçesi, Özbek Türkçesi, Uygur Türkçesi, Altay Türkçesi, Hakas Türkçesi, Tuva Türkçesi, Saha (Yakut) Türkçesi, Çuva? Türkçesi.) gerek do?udaki (Türkistan) ve gerekse bat?daki (Türkiye) edebi dilleri anlamas?n? ve telafuzunu kolayla?t?racakt?r.

Yaln?z, Arap alfabesinde bulunan ve bugün kulland???m?z 29 harf içinde kar??l?klar? bulunmayan harfler için al?nan tavsiye niteli?indeki karara mutlaka uyulmal?d?r.
Bunlar?n kullan?lmasiyle di?er Türk lehçe ve ?iveleri ile aram?zdaki bir engel daha kalkm?? olacakt?r. Dolay?siyle, 1928 y?l?nda yap?lan "Harf ink?lab?'' s?ras?nda i?lenen etimolojik hatalar da böylelikle telafi edilmi? olacakt?r.

Türkiye'de alfabe konusu o günün ?artlar?nda siyasi bir mesele olarak ele al?nm??, kullan?lmakta olan Arap alfabesi plans?z programs?z bir ?ekilde hem de ilgili ilim adamlar?n?n katk?s? gözetilmeden bir gecede ans?z?n kald?r?lm??t?r. Bu da maalesef bugün kulland???m?z alfabedeki bir tak?m eksiklik ve yanl??l?klara sebep olmu?tur.

Neticeten,
Dil Birli?i, Büyük Türk Milleti olarak ya?amam?z için gerekli ?artlardan biri ve hatta ilkidir. Alfabe birli?i ise bunun gerçekle?mesi yolunda ilk ad?md?r. Bu sebeple Türkiye'nin ve Türk topluluklar?n?n mutlaka bu konudaki ilmi programlar? takip etmeleri gereklidir. Alfabe meselesi, siyasi çeki?melere alet edilemeyecek kadar önemlidir.

 

Videolu Soru zmleri

?km?? Sorular

Facebook Sayfam?z

Mesleki ve Teknik E?itim

Mesleki ve Teknik E?itim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugn977
mod_vvisit_counterDn1041
mod_vvisit_counterBu Hafta5913
mod_vvisit_counterBu Ay19803
mod_vvisit_counterToplam7633637

Kimler evrimii

Şu anda 19 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev