TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritas? E?itim Haberleri Ara
 

A. YÜKLEM?N TÜRÜNE GÖRE CÜMLELER
1. Fiil Cümlesi
2. ?sim Cümlesi

B. Ö?ELER?N D?Z?L???NE GÖRE CÜMLELER
1. Kurall? (Düz) Cümle
2. Devrik Cümle

C. ANLAM YÖNÜNDEN CÜMLELER
1. Olumlu Cümle
2. Olumsuz Cümle
3. Soru Cümlesi
4. Emir Cümlesi
5. Ünlem Cümlesi
6. ?art Cümlesi
7. ?stek Cümlesi

D. YAPI BAKIMINDAN CÜMLELER
1. Basit Cümle

2. Birle?ik Cümle
a. Giri?ik Birle?ik Cümle
b. ?ç ?çe Birle?ik Cümle
c. ?lgi Cümlesi
d. ?artl? Birle?ik Cümle

3. S?ral? Cümleler

4. Ba?l? Cümle
1. “ki”li Ba?l? Cümleler
2. Di?er Ba?laçlarla Kurulanlar

A. Yüklemine Göre Cümleler

Bir cümlenin yüklemi ya çekimli bir fiil ya da ek-fiille çekimlenmi? bir isi olabilir.
Buna göre yüklemin türü bak?m?ndan cümleler ikiye ayr?l?r:

1. Fiil Cümlesi

Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelerdir.
Bu fiil ?ah?s ve kip eki alarak çekimlenir.
Türkçede (ba?ka dillerde de) fiil cümlesi isim cümlesinden daha çok kullan?l?r.

Annem dün sessizce odama girdi. Beni yine, yorgun gözlerimin önünden hiç ayr?lmayan, bir gün bile elimden dü?meyen, parmaklar?m?n aras?nda ezilip büzülen kitab?m?n kar??s?nda okumaktan gözlerimin feri kaçm??, dü?ünmekten aln?m? k?r??m?? gördü. En ziyade dü?man oldu?u bu cans?z arkada??ma kinli bir nazar att?ktan sonra bir iskemle çekti, kar??ma oturdu, bol bir nefes ald?. Belli ki mühim bir ?ey, çok dü?ünülen ve az söylenen endi?elerden, aile üzüntülerinden birini bana açmak istiyordu. Bunu ben onun bir i?ne izi kadar ince iki gölge ile, belirsizce çat?lan ka?lar?ndan anlam??t?m, hatta bu ke?fimde o kadar ileri gittim ki, bana, art?k bu sefer katî bir tarzda, izdivaç meselesini açaca??na bile hükmettim. ?zdivaç meselesi... Hakikaten de hiç yan?lmam??t?m. "K?z?m!" diye resmî, ciddî, yüksekten, kal?n bir ses perdesiyle ba?lad?, bir çok defalar dinledi?im fikirleri, sebepleri, delilleri, mukayeseleri kendine mahsus muntazam bir mant?k zincirine ba?layarak, sakin, heyecans?z ve so?ukkanl?, söyledi, söyledi, son hükmünü de verdi:
-Sen ilkbahara kadar, mutlaka evleneceksin! (P. Safa, Gençli?imiz)

2. ?sim Cümlesi

Yüklemi isim soylu bir kelime olup, ek-fiilin zamanlar?ndan biri ile çekimlenmi? olan cümlelerdir.

Uzun bir yolculuktan sonra ?ncesu’dayd?k.
Bir handa, yorgun arg?n, tatl? bir uykudayd?k.
?çinde kaybolup gitti?ini sand??? bu kalabal?k ?ehirde bir tek tan?d??? bile yoktu. Ama ?imdi sevgili ö?rencileri, vefal? arkada?lar?, dostlar? var.
Gök sar?, toprak sar?, ç?plak a?açlar sar?...
Arkada zincirlenen yüksek Toros da?lar?,
?sim cümleleri genellikle iki unsurdan, özne ve yüklemden meydana gelir.
?nsan, üç be? damla kan, ?rmak, üç be? damla su
Bir hayata çatt?k ki hayata kurmu? pusu
Mehmet Emin Yurdakul, Cenge Giderken
Ben bir Türk'üm; dinim, cinsim uludur;
Sinem, özüm ate? ile doludur.
?nsan olan vatan?n?n kuludur.
Türk evlad? evde durmaz giderim.
Bu topraklar ecdad?m?n oca??;
Evim, köyüm hep bu yerin buca??;
??te vatan, i?te Tanr? kuca??.
Ata yurdun, evlât bozmaz, giderim.
Tanr?m ?ahit, duraca??m sözümde;
Milletimin sevgileri özümde;
Vatan?mdan ba?ka ?ey yok gözümde.
Yâr yata??n dü?man almaz, giderim.

]?sim cümlelerinde zarf ve bulunma ekli yer tamlay?c?lar? da kullan?l?r.
Anadolu’da da?lar?n ve köylerin sonsuz bir biteviyeli?i var.
Geyik, da?dan da?a atlarken güzel.
Bu sabah hava berrak.
Bahar geleli kargalar s?n?rs?z bir ne?e içinde.

]?sim cümlelerinde nesneyle yakla?ma ve uzakla?ma ekli yer tamlay?c?c? az kullan?l?r.
Türk halk? ba??ms?zl???n?, Ulu Önder’e ve onunla birlikte sava?anlara borçludur.
Ek-fiil, isim soylu kelimelerin sonuna gelerek onlar?n yüklem olmas?n? sa?layan, ek hâlindeki fiildir. “imek” fiilinin ek olarak kullan?m?d?r. Genellikle biti?ik yaz?l?r.

Ek-Fiil, üç kipe göre çekimlendi?inde yüklem olur:

1. Geni? zaman
?sim soylu kelimelere ki?i ekleri getirilerek yap?l?r. Bunlar geni? zaman eklerinin yerini tutar. Üçüncü ki?ilere “-d?r” eki getirilir.

“insan?m, insans?n, insan(d?r), insan?z, insans?n?z, insan(d?r)lar”

“yorgun de?ilim, yorgun de?ilsin, yorgun de?il, yorgun de?iliz, yorgun de?ilsiniz, yorgun de?iller”

Ben bir küçük kelebe?im.
Üstümüze do?an bir güne?sin sen.
Her taraf bugün bir ba?ka güzel(dir).

2. -di’li (bilinen,görülen) geçmi? zaman
Ek-fiilin bilinen geçmi? zaman çekimi, kavramlar?n ve varl?klar?n bilinen geçmi?teki durumuna ?ahit olundu?unu gösterir.

“sevinçli idim, sevinçli idin, sevinçli idi, sevinçli idik, sevinçli idiniz, sevinçli idiler”

“sevinçli de?ildim, sevinçli de?ildin, sevinçli de?ildi, sevinçli de?ildik, sevinçli de?ildiniz, sevinçli de?ildiler (de?illerdi)”

Bir güzelin hayran?yd?m. ‹hayran? i-di-m
Dün daha heyecanl?yd?n. ‹heyecanl? i-di-n
Merhametli biriydi. ‹biri i-di

3. -mi?’li (duyulan,anlat?lan) geçmi? zaman
Ek-fiilin bilinmeyen (ö?renilen) geçmi? zaman çekimi, kavramlar?n ve varl?klar?n ö?renilen geçmi?teki durumunun ba?kas?ndan duyuldu?unu anlat?r.

“küçük imi?im, küçük imi?sin, küçük imi?, küçük imi?iz, küçük imi?siniz, küçük imi?ler”

“küçük de?ilmi?im, küçük de?ilmi?sin, küçük de?ilmi?, küçük de?ilmi?iiz küçük de?ilmi?siniz küçük de?ilmi?ler (de?illermi?)”

Suçlanan ben-mi?-im. ‹ ben imi?im
Me?er sen ne çal??kan-m??-s?n. ‹ çal??kan imi?sin
Adam yirmi y?ld?r evine hasret-mi?. ‹ hasret imi?

Dikkat!
Ben iyi bir oku-r-um. (Ek-fiilin geni? zaman? )
Hep iyi kitaplar oku-r-um. (?ah?s eki )
Benim oku-r-um anlay??l?d?r. (?lgi eki ve iyelik eki)

 

Videolu Soru zmleri

?km?? Sorular

Facebook Sayfam?z

Mesleki ve Teknik E?itim

Mesleki ve Teknik E?itim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugn1051
mod_vvisit_counterDn1237
mod_vvisit_counterBu Hafta7467
mod_vvisit_counterBu Ay21852
mod_vvisit_counterToplam7598534

Kimler evrimii

Şu anda 47 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev