TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritas? E?itim Haberleri Ara
 
Co?rafya Yer ?ekilleri

Co?rafya Yer ?ekilleri

Dünya haritas?Co?rafya insanlar ve yer (mekân) ile bunlar aras?ndaki ili?kiyi inceleyen bilimdir. Yer ve insanlar aras?ndaki ili?kiler co?rafyan?n konusunu olu?turur. Co?rafya sözcü?ü Yunanca gaia (yeryüzü) ve gráphein (yazmaktasvir etmek) sözcüklerinden türemi?tir.

Gregg ve Leinhardt (1994) co?rafyay? 4 özellikle karakterize edilen bir disiplin olarak tan?mlamaktad?rlar.

Birincisi bir yere e?siz bir karakter kazand?ran yeryüzü üzerindeki özelliklerin da??l?m?d?r (örne?in da?lar nehirler denizler vb.).

?kincisi baz? ?eylerin olduklar? yerlerde ve zamanda neden ve nas?l meydana geldi?ini anlamakt?r (örne?in volkanlar gibi).

Üçüncüsü meydana gelen olaylar?n di?er olaylarla ilgisi ve ba?lant?s?d?r (örne?in ya?mur ormanlar?n?n tahribi).

Sonuncusu co?rafyan?n haritalar ile bilgilerin ve fikirlerin ileti?imini sa?lamas?d?r.

Bu dört özellik birbiri ile çok çe?itli yollardan etkile?im içindedir. Bunlardan ilk üçü co?rafyan?n temel prensipleridir. Sonuncusu ise co?rafî ara?t?rmalar sonucu elde edilen bilgilerin ifadesidir.

Co?rafyan?n bu de?i?ik yönleri aras?ndaki etkile?im onu tan?mlama amaçl? olarak kesin çizgilerle bölünmesini zorla?t?r?r. Co?rafi beceriler yerler (mekanlar) fizikî be?erî ve çevre co?rafyas? biçiminde bir bölümleme bunlardan bir veya iki alan?n co?rafya e?itiminin çe?itli basamaklar?nda yer almas?; ö?rencinin çe?itli alanlar aras?ndaki ili?kiyi anlamas?n?n engellenmesi ?eklinde bir sonuç do?urabilir.

Co?rafya baz? yeteneklerin geli?imini ve kavramlar?n anla??lmas?n? içerir. Bu kavram ve yetenekler ise fizikî çevre (ortam) be?erî çevre ve bunlar aras?ndaki ili?ki ile ilgilidir.

Konu Ba?l?klar?
1 Ara?t?rma dallar?
2 Co?rafi yer ?ekilleri
3 Co?rafi olaylar
4 Yerle?im birimleri
5 ?nsano?lu taraf?ndan yap?lan co?rafya de?i?iklikleri
6 Siyasi
7 S?n?fland?r?lmas? gereken terimler
8 Co?rafya'n?n tarihi
9 D?? ba?lant?lar


Ara?t?rma dallar? Ba?l?ca iki ara?t?rma dal? vard?r bunlar Fiziki co?rafya ve Be?eri co?rafya d?r. Fiziki co?rafya yeryüzünün fiziksel özellikleri (yer su hava ve canl?lar) ile ilgilenirken be?eri co?rafya bu fiziksel özelliklere göre ?ekillenmi? insan ya?ay??? ekonomisi gibi sosyal konularla ilgilenmektedir.

Co?rafi yer ?ekilleri K?ta Ada Yar?mada K?stak Ova Plato Vadi
S?rada? Uçurum Ma?ara Yanarda? Krater
Okyanus Deniz Bo?az Körfez Koy Kapal? deniz Burun Irmak Göl Deniz kula?? Delta K?y? gölü
Buzul Moren Buzda??
Çal?l?k Çöl Tundra Savana Tropikal orman Orman Batakl?k Mercan resfi Kanyon


Co?rafi olaylar deprem -- sel -- Yanarda? patlamas? -- Lav -- Fay hatt? -- Ç?? -- Toprak kaymas? -- Tsunami -- Yanarda? -- Kaynaç -- erozyon

Yerle?im birimleri Köy -- ?ehir -- Kasaba-Büyük Sehir -- Belde -- Bucak

?nsano?lu taraf?ndan yap?lan co?rafya de?i?iklikleri Tepe -- Set -- Baraj -- Bent gölü -- Kurutulmu? arazi -- Sulama -- Tarla -- Çay?rl?k -- Tünel -- Bent -- Köprü -- Su Kemeri -- Yol--Tünel

Siyasi koridor -- Enklav -- Eksklav--göç

S?n?fland?r?lmas? gereken terimler Su (tatl?/tuzlu/çorak/kirletme vs. dahil) -- Tuzlu--Dümencilik

Dünyan?n ülkeleri -- ?ehirler -- Jeoloji -- Yerbilim Maddelerine de bak?n?z.

Co?rafya'n?n tarihi Di?er bütün bilimler gibi co?rafya'da gereklilik sebebiyle ortaya ç?km??t?r.Eski ça?larda M?s?r uygarl???nda verimli topraklar?n nerede oldu?u ve nas?l kullan?laca?? gibi konular ayr?ca her y?l gerçekle?en sellerin sonuçlar?n? bulmak ve zararlar?n? en aza indirmek için co?rafyay? kullanm??lard?r.Dönemin göçebe topluluklar? ise su kaynaklar?n? yerle?ecekleri yerleri ve yollar? bulabilmek için basit haritalar yapm??lard?r.

Ptolemy'nin haritas?Eski Yunanl?lar ise verimli alanlar?n k?tl???ndan dolay? denizcilikle ilgilenmi? ve bu alanda co?rafyay? geli?tirmi?lerdir.Miletoslu Hekataios'un ?Ö 500'de yazd??? kitab?n ilk co?rafya yap?t? oldu?u var say?l?r.Ayr?ca Klaudios Ptolemaios'un Geographike hyphege-sis kitab?nda harita yap?m metotlar?ndan bahsetmi? ve bu alanda co?rafyaya büyük katk?da bulunmu?tur. Eratosthenes Surlu Marinus ve Ptolemaios da bugün kulland???m?z paraleller ve meridyenlerden olu?an sistemin geli?mesine katk?da bulunmu?lard?r.

Abraham Ortelius'un dünya atlas?Karakteristik olarak yay?lmac? olan Roma ?mparatorlu?u döneminde co?rafya daha çok askeri amaçlar için kullan?ld? ve geli?tirildi. Co?rafi ?artlar?n sava? üzerindeki etkileri ba?lam?nda yer ve hava incelemerlerinde bulundular ayr?ca haritac?l?kta askeri alanda geli?tirildi

?slam dünyas?nda ise bn Havkal'?n 10. yüzy?lda yazd??? el-Mesalik ve'l-Memalik (Yollar ve Ülkeler)9. yüzy?lda Belhi'nin yazd??? Suverü-l-Ekâlim (?klim Türleri) 10. yüzy?lda Mesudi'nin yazd??? el-Müru-çü'z-Zeheb (Alt?n Çay?rlar) ve 14. yüzy?lda ?bn Battuta'n?n yazd??? Tuhfetü'n-Nuzzarfi Garaibi'l-Emsar adl? eserler öne ç?kmaktad?r.Ayr?ca ?slam dünyas? taraf?ndan geli?tirilen 360 dereceli sistem haritac?l?kta hâlâ kullan?lmaktad?r.

Pusulan?n Avrupa'ya geçmesi sonucunda uzak diyarlara seyahatler ba?lad? ve yeryüzü hakk?nda daha geni? bilgiler edinildi. Kristof Kolomb Vasco da Gama Amerigo Vespucci Cabot ve Macellan ke?ifleriyle haritalar zenginle?ti.Anversli Abraham Ortelius 1570'te ilk dünya atlas?n? yapt?.

1700'lü y?llardan sonra co?rafya yöntem ve biçim olarak daha bilimselle?ti.Teleskop ve kronometrenin bulunu?uyla co?rafi bilgilerin güvenilirli?i ve hesaplar?n kolayl??? sa?land?.

1800'lü y?llarda ise co?rafya do?abilimci [[Alexander von Humboldt]Alman bilim adam?] ile tarihçi Carl Ritter taraf?ndan akademide ders olarak verilmeye ba?land?.Humboldt'un Cosmos (Evren) Ritter'in de Die Erdkunde (Co?rafya) adl? yap?tlar?nda co?rafya bilgisini sistemli biçimde düzenlemeye çal??arak modern co?rafyan?n temellerini att?lar. A.von Humboldt fizikico?rafyan?n C. Ritter ise be?eri co?rafyan?n kurucusu olarak kabul edilir.

 

Videolu Soru zmleri

?km?? Sorular

Facebook Sayfam?z

Mesleki ve Teknik E?itim

Mesleki ve Teknik E?itim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugn101
mod_vvisit_counterDn785
mod_vvisit_counterBu Hafta3386
mod_vvisit_counterBu Ay26370
mod_vvisit_counterToplam7640204

Kimler evrimii

Şu anda 14 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev