TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritas? E?itim Haberleri Ara
 
Endokrin Sistem

Endokrin sistem, endokrin bezlerden olu?ur. Bu bezler hormon salg?layarak kana verirler.
Hormonlar;
- Organ ve sistemlerin düzenli çal??mas?n? sa?lar.
- Kararl? bir iç çevre (homeostasi) olu?turur.
- Üreme, büyüme ve geli?me olaylar?n? kontrol eder.
- Ço?unlukla protein veya steroid yap?dad?r.
- Kan ile ta??n?r.
- Etkisi geç ba?lar. Çünkü, yap?m? ve ta??nmas? süre al?r.
- Hücrelerde hormonlar? tan?yacak özel reseptörler (almaç) bulunur.
- Hormonlar?n etki etti?i hedef organlar? vard?r. Baz? hormonlar bütün organlar? (Tiroksin), baz?lar? birden fazla organ? (E?ey hormonlar?) ve baz?lar? da yaln?z bir organ? (Gastrin) etkiler.
- Az miktarda bile etkilidir.
- Etkisi uzun sürelidir. Çünkü, hormonlar karaci?erde uzun bir sürede parçalan?r.
- Fazlas? kendi yap?m?n? durdurur.
- Az veya çok salg?lanmalar? halinde anormallikler olu?ur.
?nsanlarda hormon salg?lanmas?;
- D?? faktörlerin de?i?mesi,
- Kandaki madde miktarlar?n?n de?i?mesi,
- Sinir sisteminin uyarmas?,
- Bir ba?ka bezin uyarmas? ile olur.
Bitkisel Hormonlar
Bitkilerde üretilen hormonlar ya difüzyon veya soymuk borular? ile ta??n?rlar. Bitkilerde düzenleme sadece hormonlarla sa?lan?r. Hormon salg?layan endokrin bezleri yoktur. Hormonlar belirli bölgelerdeki hücreler taraf?ndan salg?lan?r.
Bitkilerde hormonlar üreme ve büyüme olaylar?n? kontrol eder. Be? çe?ittir.
Oksin
- Di?er hormonlarla birlikte bitkinin geli?mesini sa?lar.
- Bitkinin boyca büyümesini sa?lar.
- Hücre bölünmesi, hücre büyümesi, hücre ve doku farkl?la?mas?n? sa?lar.
- Bitkinin güne?e yönelmesini sa?lar.
-Çok salg?lan?rsa büyüme durur, az salg?land???nda yapraklar dökülür.
- Meyve vermede etkilidir. Döllenmi? çiçe?in dökülmesini engeller.
-Yapay olarak üretilen oksinler, yabani otlar?n imhas?nda kullan?l?r.
Giberellin
- Gövde büyümesini sa?lar.
- Meyve büyümesini sa?lar.
- Tohum çimlenmesini uyar?r.
- Tomurcuk geli?mesini sa?lar.
- Yapraklar?n geç dökülmesinde etkilidir.
- Hücre bölünmesini uyar?r.
Absisik Asit
- Bitki için elveri?li olmayan ortamlarda tohumun çimlenmesini engeller.
- Bitkilerin uyku halinin devam etmesini sa?lar, (dormansi)
- Tomurcuk geli?imini durdurur.
Etilen
- Yaprak dökümünü sa?lar.
- Meyve olgunla?mas?n? sa?lar.

?nsanlarda Bezler ve Hormonlar
insanlarda üç tip bez bulunur:
a)Endokrin Bezler
•- Sadece hormon salg?lar.
- Salg?lar?n? kana verir.
- Hipofiz, tiroid, paratiroid, böbreküstü bezi v.s.
b)Ekzokrin Bezler
- Hormon olmayan salg?lar? salg?lar.
- Sa??lar?n? kanala verir.
- Süt bezi, tükrük bezi, v.s.
c)Karma Bezler
- Hormon üreterek kana verir.
- Enzim üreterek kanala verir.

Hipofiz Bezi
- Vücutta birçok olay? düzenleyen, çok say?da hormon salg?lar.
-Bu hormonlar, di?er endokrin bezlerin salg?lar?n? da denetler.
- Hipofizin salg? yapabilmesi için, önce hipotalamustan gelen salg?lat?c? faktörlerin (RF) hipofizi uyarmas? gerekir.
- Hipofiz kafatas? içindedir.
- Ön lob, ara lob ve arka lob olmak üzere üç k?s?mdan olu?ur.
- Ergenlikte sadece ön ve arka lob bulunur ve bu bölgelerde farkl? hormonlar salg?lan?r.
Arka loptan salg?lanan hormonlar:
-ADH (Vasopressin) (Anti Diüretik Hormon)
-Oksitosin
Ön lobtan salg?lanan hormonlar:
-STH (Somato Tropin Hormon)
-TSH (Tiroid Uyar?c? Hormon)
-ACHT (Adreno Kortiko Tropik Hormon)
- MSH (Melanosit Uyar?c? Hormon) (Aralop)
-GTH (Gonado Tropin Hormon)
Arka Loptan Salg?lanan Hormonlar
- iki çe?it hormon salg?lar.
- Oksitosin ve vasopressin gerçekte hipofizin de?il, hipotala-musun hormonlar?d?r. Hipotalamustan salg?lan?r, hipofizin arka lobunda depolan?r. Gerekti?inde arka ?obta bulunan depolardan kana verir.
1. Oksitosin
- Oksitosin sadece di?ilerde salg?lan?r ve döl yata?? kas?na etki ederek, do?uma yard?mc? olur.
- Süt bezlerinden süt salg?lanmas?n? sa?lar.
2. ADH (Anti Diüretik Hormon = Vasopressin)
- Böbrek tübüllerini etkileyerek, suyun böbreklerden geri emilmesini sa?lar. Az salg?lan?rsa böbreklerden fazla miktarda su kayb? olur. Susuzluk duygusu artar. Bu duruma ?ekersiz ?eker hastal??? denir.
- Düz kaslar?n kas?lmas?n? düzenler. Böylece atardamarlar? kast?rarak kan bas?nc?n? art?r?r.
On Loptan Salg?lanan Hormonlar
- Be? çe?it hormon salg?lar. Bunlar?n ço?u di?er bezlerin çal??mas?n? kontrol eder.
1. STH (Somato Tropiri Hormon)
- Büyüme hormonudur. Uzun kemiklerin ve genel olarak vücudun büyümesini sa?lar.
- Büyüme evresinde çok salg?lan?rsa devlik (gigantizm) olu?ur.
- Az salg?lan?rsa cücelik (nanizm) olu?ur.
- Büyüme ça??ndan sonra fazla salg?lan?rsa el, ayak ve kafatas? kemikleri orant?s?z büyür. Bu anormalli?e akromegali denir.
- Hücrelerde protein sentezini h?zland?r?r. Karbonhidrat ve ya? metabolizmas?n? düzenler.
2. TSH (Tiroid Uyar?c? Hormon)
- Tiroid bezini uyar?r, salg? yapmas?n? sa?lar. Çal??ma s?ras? a?a??daki gibidir.
Hipotalamus

3. ACTH (Adreno Kortiko Tropik Hormon)
- Böbrek üstü bezini uyar?r, buradan hormon salg?lanmas?n? sa?lar. Çal??ma s?ras? a?a??daki gibidir.
"Hipotalamus ?RF

4. MSH (Melanosit Uyar?c? Hormon)
- Araloptan salg?lan?r.
- Derideki melanosit hücrelerinin melanin pigmenti olu?turmas?n? uyar?r.
- Melanin deriye renk verir, gözde karanl?k oda olu?umunu sa?lar.
- Eksikli?inde albino (renksiz) bireyler olu?ur.
5. GTH (Gonado Tropik Hormon)
Üreme faaliyetlerini düzenler, üç çe?ittir.
a) FSH (Folikül Uyar?c? Hormon)
- Erkeklerde sperm ve testosteron salg?lanmas?n? uyar?r.
- Di?ilerde yumurta olgunla?mas? ve östrojen salg?lanmas?n? uyar?r.
b) IH (Lüteinlestirici Hormon)
- Erkeklerde sperm olgunla?mas?n? sa?lar.
- Di?ilerde yumurta at?m?n? sa?lar (Ovulasyon).
c) LTH (Luteo Tropik Hormon):
- Erkeklerde salg?lanmaz.
- Di?ilerde östrojen ve progesteron yap?m?, sütün üretilmesi, hamileli?in devam etmesi ve annelik duygusunu geli?tirir.
Tiroid Bezi
G?rtla??n alt?nda soluk borusuna sar?lm?? kelebek ?eklindedir. Hipofiz bezinin TSH’? ile uyar?l?r ve iki çe?it hormon salg?lar.
a) Tiroksin
Bütün hücreleri etkileyerek, metabolizmay? düzenler. Geli?me ça??nda az salg?lan?rsa kretenizm denilen cücelik ve zeka gerili?ine neden olan hastal?k olu?ur. Ergin dönemde az salg?lan?rsa miksodema hastal??? olu?ur. Metabolizma yava?lar, uyu?ukluk görülür, vücut ?s?s? dü?er, k?llar dökülür.
Ergin insanda tiroid bezi fazla salg? yaparsa metabolizma h?z? yükselir ve iç guatr olu?ur. Bu ki?ilerde kalp h?zl? çal???r, vücut ?s?s? ve solunum h?z? artar, gözler d??ar? do?ru f?rlar.
Tiroksinin yap?s?nda iyot vard?r. Yeterli iyot al?namazsa tiroksin azal?r, TSH miktar? artar. Bunun sonucu tiroid bezi büyür ve bo?azda ?i?kinlik olu?ur. Bu duruma basit guatr denir. ?yotlu besinler kullan?larak bu hastal?k giderilebilir.
b) Kalsitonin
Kandaki kalsiyum ve fosfat?n kemiklere geçmesini düzenler (D vitamini ile). Az salg?lan?rsa kemikler zay?flar.
Paratiroid Bezi
Tiroid bezi üzerinde 4 küçük bezden olu?ur. Parathormon salg?lar. Kalsitonine z?t etki gösterir. Kalsiyumun kemikten kana geçmesini, böbrekten geri emilimini ve ba??rsak villuslar?ndan kana geçi?ini art?r?r. Böylece kandaki kalsiyum artar. Az salg?lan?rsa kalsiyum kanda ve kaslarda azal?r. Kaslarda tetani denen a?r?l? kas?lmalar olur.
Böbrek Üstü Bezi
Böbreklerin üst k?sm?na yap??m?? iki bezdir. Böbreklerle do?rudan ili?kisi yoktur. Kabuk (korteks) ve öz (medulla) olarak iki k?s?mda incelenir. ACTH ile uyar?l?r. Kabuk ve öz bölgesinden ayr? hormonlar üretir.
Kabuk Bölaesi Hormonlar?
a) Kortizol
Kan ?ekerini art?r?r. Bunu da ya? ve proteinlerden glikoz olu?turarak sa?lar. Ayr?ca tedavi amaçl? olarak, iltihaplanmalarda, alerji ve romatizma tedavisinde kullan?l?r.
b) Aldosteron
Hücre d??? s?v?lar?n iyon deri?imini düzenlemeye yard?m eder. Böbrekte Na ve Cl iyonlar?n?n geri emilmesini sa?lar. Aldosteron az salg?lan?rsa Na ve Cl nin böbrekten geri emilimi azal?r ve böylece kan bas?nc? dü?er, doku s?v?s? azal?r, Na ve K iyon deri?imi bozulur ve kaslar?n yorulmas?na neden olur. Deride pigmentle?me artar, tunç rengini (addison) al?r. Fazla salg?lan?rsa kan bas?nc? yükselir, doku s?v?s? artar.
Öz Bölgesi Hormonlar?
a) Adrenalin (Epinefrin)
Heyecan, korku, üzüntü hallerinde ve baz? ilaçlar?n kullan?lmas? sonucu adrenalin salg?s? artar. Kalp at???n? h?zland?r?r, kan bas?nc?n? yükseltir. Karaci?er ve kaslardaki glikojenden glikoz olu?turur. Derideki k?lcallar?n daralmas?na neden olur.
b) Nöradrenalin
K?lcal damar kas?lmas?nda etkilidir ve kan bas?nc?n? art?r?r.
E?ey Bezleri
Kad?nlarda yumurtal?k ve erkeklerde testisler üreme hücrelerini yapar ve hormon salg?lar. E?ey bezleri ergenlik döneminden sonra, hipofiz bezinin etkisiyle çal??maya ba?lar.
Di?ilerde ergenlik döneminde östrojen di?ilerde e?eysel olgunla?may? düzenler. Progesteron ise hamileli?i düzenler.
Erkeklerde testosteron sakal, b?y?k ç?kmas?, sesin kal?nla?mas?, kemik ve kaslar?n geli?iminde etkilidir. Spermlerin olgunla?mas?n? sa?lar.
Karma bir bezdir. Hormonlar langerhans adac?klar?ndan salg?lan?r. Langerhans adac?klar?n?n beta hücreleri insülin, alfa hücreleri ise glukagon hormonu salg?lar. Bu hormonlar kan ?ekerini ayarlamada etkilidir.
a) ?nsûlin
Kandaki glikoz miktar?n? dü?ürür. Bunu glikozu damar d???na ç?kararak, glikojen ?eklinde depolatarak ve hücrelerde parçalanmas?n? h?zland?rarak yapar.
b) Glukagon
Kan ?ekerini art?r?r. Bunu adrenalinin glikojenden olu?turdu?u glikozu damar içine alarak yapar.
Ya? + ProteinK°rtizol

 

Videolu Soru zmleri

?km?? Sorular

Facebook Sayfam?z

Mesleki ve Teknik E?itim

Mesleki ve Teknik E?itim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugn326
mod_vvisit_counterDn2639
mod_vvisit_counterBu Hafta10612
mod_vvisit_counterBu Ay27598
mod_vvisit_counterToplam7451517

Kimler evrimii

Şu anda 60 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev