TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritas? E?itim Haberleri Ara
 
Bo?alt?m Sistemi
Besin maddelerinin hücrelerde parçalanmas? sonucu olu?an art?k maddelerin (su, karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuzlar ) d??ar? at?lmas? olay?na bo?alt?m, bu olay? gerçekle?tiren sisteme de bo?alt?m sistemi denir.
u Vücuda d??ar?dan al?narak kana kar??an zararl? maddeler ile vücudun ihtiyac?ndan fazla al?nan yararl? maddeler bo?alt?m s?ras?nda d??ar?ya at?l?r. O halde, bo?alt?m?n amac?, zararl? ve art?k maddelerin vücuttan d??ar?ya at?lmas?n? sa?lamak, hücrelerin ya?amsal ortam?n? ve vücudun iç bas?nc?n? ve iyon durumunu dengede tutmakt?r.
?nsanda bo?alt?m sistemini olu?turan organlar:
1-              Böbrekler
2-              (Böbreklere ba?l? olarak çal??an ) idrar kanal? (üreter)
3-              ( Böbreklere ba?l? olarak çal??an ) idrar torbas?.
4-              Ayr?ca, akci?erler, karaci?er ve deri,  bo?alt?ma yard?mc? organlard?r.
 NOT: Kal?n ba??rsaklar?m?z bo?alt?m sistemi organ? de?ildir, sindirim sistemi organ?d?r!!!!                         
                  
BÖBREKLER, ?DRAR KANALLARI, ?DRAR TORBASI
 
BÖBREKLER?N YAPISI VE ÇALI?MASI
Böbreklerimiz iki tane olup, her biri fasulye tanesi ?eklinde, koyu k?rm?z? renkli organlard?r. Böbreklerimiz, kar?n bo?lu?unun arka taraf?nda, bel hizas?nda, omurgan?n iki yan?nda yer al?r. Böbreklerin üst k?s?mlar?nda hormon salg?layan böbrek üstü bezleri bulunur. Ayr?ca böbreklerin etraf? ya? tabakas?yla kapl?d?r. Bu tabaka, böbrekleri çe?itli sebeplerle olabilecek zedelenmelerden korur.
      Böbreklerin birbirine bakan k?s?mlar? çukur olup, bu k?s?mlara göbek denir. Aorttan ayr?larak, süzülecek kan? böbre?e getiren böbrek atardamar? göbe?e girer; böbrekten kan götüren böbrek toplardamar? ve idrar kanal? göbekten ç?kar.
 
u Böbrek atardamar?……….... Oksijeni bol, ta??d??? kanda zehirli at?klar fazla.
 
u Böbrek toplardamar?……….Karbondioksiti bol, ta??d??? kan zararl? maddelerden ar?nd?r?lm??
  
Bir böbrekten boyuna kesit al?nd???nda ?u k?s?mlar görülür:
1- Zar: Böbre?in en d???nda yer alan saydam, ince ve dayan?kl? bir yap?d?r.
2-Kabuk Bölgesi (Korteks): Zar k?l?f?n hemen alt?nda yer alan, toplu i?ne ba?? görünümündeki k?rm?z? renkli taneciklerden olu?mu? k?s?md?r. Bu taneciklere malpighi tanecikleri (nefron) denir. Nefronlar, kan?n süzülmesi görevini yapan birimlerdir. Her böbre?imizde yakla??k 1 milyon kadar nefron vard?r.
Bir nefronun yap?s? üç k?s?mdan olu?ur:
I- Glomerül: K?lcal damarlar?n olu?turdu?u yumakt?r.
II-Bowman Kapsülü:K?lcal damar yuma??n?n ( glomerül’ün ) çevresini saran zars? yap?d?r.
III-Bo?alt?m Kanalc?klar?: Bowman kapsülünün devam?d?r. Kanalc?klar k?vr?ml? olup, yer yer ‘U’ görünümü al?rlar.(U k?s?m kabuk bölgesinde de?ildir, öz bölgesine sarkm??t?r.) Bo?alt?m kanalc?klar?, böbre?in ortas?na aç?lan toplama kanallar?na uzan?rlar.
 
3- Öz (Medulla) Bölgesi: Öz bölgesinde taban k?sm? kabukbölgesine, tepe k?sm? havuzcu?a bakan, piramit ?eklinde yap?lar vard?r. Bunlara malpighi piramitleri denir. Bu piramitler idrar toplama kanallar?ndan olu?ur. Ayr?ca bo?alt?m kanalc?klar?n?n U k?sm? da öz bölgesindedir.
    Öz bölgesi süzülen s?v?daki faydal? maddelerin geri emildi?i yerdir.
 
4- Havuzcuk (Pelvis )Bölgesi: En içteyer al?r, sa?lam ba? dokudan yap?lm??t?r. ?drar toplama kanallar? havuzcu?a aç?l?r. Olu?an idrar, havuzcukta toplan?r ve idrar kanal? arac?l???yla idrar kesesine iletilir.
 
Böbre?in Çal??mas? ve ?drar Olu?umu
·     Böbrek Atardamar?,  böbrekte süzülecek kan? getirir. Bu nedenle böbrek atardamar?n?n getirdi?i kan, üre, ürik asit, at?k maddeler gibi zararl? maddeler ile oksijen bak?m?ndan zengindir. Bu kan, kabuk bölgesindeki nefronlar taraf?ndan süzülür.
·     Nefronlar?n glomerüllerine gelen kan, bas?nc?n etkisiyle, bowman kapsülüne geçer.  Kandaki su, madensel tuzlar, glikoz, üre, ürik asidin, bowman kapsülüne geçmesine süzülme denir. Süzüntü s?v?s?, bowman kapsülünden, bo?alt?m kanalc??? yoluyla toplama kanal?na gelinceye kadar de?i?ir.
Süzüntü s?v?s?ndaki suyun çok büyük bir bölümü, glikoz gibi besin maddeleri ve baz? madensel tuzlar, öz bölgesindeki toplama kanalc?klar? k?lcallar? taraf?ndan emilerek tekrar kana geçer. Bu olaya geri emilim denir. Böylece yararl? maddelerin vücuttan at?lmas? önlenmi? olur. Bu olay s?ras?nda çok enerji harcan?r.
·     Toplama kanallar?ndan, böbre?in ortas?ndaki havuzcu?a akan s?v? ise idrar? olu?turur. ?drar?n içeri?i; su, mineraller, üre, ürik asit ve vitaminlerden olu?ur. Sa?l?kl? insan?n idrar?nda glikoz bulunmaz. Glikoz bulunmas? ?eker hastal???n?n habercisidir.
·   Böbreklerin havuzcuklar?nda toplanan idrar, iki idrar kanal? ile böbrekten ç?kar.
·    Böbrek Toplardamar?, böbreklerde süzülmü? kan? götürür. Böbrek toplardamar?nda bo?alt?m maddelerinin (azotlu bile?iklerin) oran? çok dü?üktür. Ancak karbondioksit miktar? fazlad?r. Böbreklerden ç?kan toplardamar, alt ana toplardamara kat?l?r. ( hat?rlay?n; küçük dola??m ve kandaki karbondioksitin akci?erlerde temizlenmesi.)
 
?drar Kanal? ( Üreter ): Böbreklerden süzülen idrar?, idrar kesesineta??r.
 
?drar Kesesi: ?drar?n, d??ar?ya at?l?ncaya kadar depoland??? yerdir. ?stemli kas?l?p gev?eyebilen, kuvvetli kaslardan yap?lm??t?r. Yakla??k 450 ml idrar depolayabilir.
   ?drar kesesinde depolanan idrar, kesenin ucundaki idrar yolundan ( üretra ) d??ar? at?l?r.
 
?drar?n olu?mas?n? ve vücuttan at?lmas?n? daha basit ?ekilde özetlersek:
1. Kan, böbrek atardamarlar? yoluyla böbreklere gelir ve nefronlarda süzülür.
2. Kan içindeki yararl? maddeler, süzülme s?ras?nda nefronlarda emilir ( geri emilim ) ve tekrar kana geçer.
3. Süzülerek temizlenen bu kan, böbrek toplardamar? ile böbreklerden ç?kar.
4. Süzülmeden sonra kalan tuzun ve suyun fazlas? ile üre idrar? olu?turur.
5. Olu?an idrar, üreterde ve idrar kesesinde toplan?r.
6. ?drar üretra ile vücuttan d??ar? at?l?r.
 
Böbreklerin Görevleri:
1-Hücrelerde olu?an zararl? ve at?k maddeleri ( tuz, kreatin, ürik asit gibi ) ta??yan kan? süzmek ve bu maddelerin d??ar? at?lmas?n? sa?lamak.
2-    Vücuttaki fazla suyun d??ar? atmas?n? gerçekle?tirmek.
3-Vücutta dengeli bir iç çevre olu?mas?n? sa?lamak; Vücudumuza gerekli olan baz? minerallerin ( tuz, potasyum, fosfor, magnezyum vb.), suyun, glikozun ve proteinlerin dengede tutulmas?n? sa?lamak.
4- Kan bas?nc?n? düzenlemek.
Not: A, D, E, K vitaminleri ve glikozun fazlas? karaci?erde depolan?rken, mineraller ve B ve C vitaminlerinin fazlas? d??ar? at?l?r. 
****Ayr?ca akci?erler, deri ve karaci?er de bo?alt?ma yard?mc? olurlar.
Akci?erler; karbondioksitin d??ar?ya at?lmas?n? sa?larlar.
Deri; terlemeyle tuz, su, üre ve ?s?n?n                d??ar? at?lmas?n? sa?lar.
Karaci?er; kandaki zehirli amonya??, daha az zehirli olan üre ve ürik aside çevirir. (?drardaki üre miktar?, vücuda al?nan protein miktar?yla do?ru orant?l?d?r.)
 
Bo?alt?m Sistemi Hastal?klar?:
1- Nefrit: Böbre?in iltihaplanmas?d?r. Genellikle bula??c? hastal?klar sonucu ortaya ç?kar.
2-Böbrek Ta?lar?: Kalsiyum tuzlar? ve azotlu bile?iklerin havuzcukta çökelmesidir.
3-Albümin: Nefronlar?n görevini yapamamas? sonucu, proteinli maddelerin idrara geçmesidir
4- Sistit: Üreme organlar? veya kan yoluyla gelen mikroplar?n, idrar yollar?nda olu?turdu?u yanmad?r.
5- Üremi: Böbreklerde yeterli üre süzülememesi sonucu, kanda üre miktar?n?n artmas?d?r.                                 
6- Böbrek Yetmezli?i: Böbrek yetmezli?i, böbre?in tamamen veya %80 fonksiyonunu kaybetmesi ve görevini yerine getirememesi demektir. Bu durumda böbre?in görevi diyaliz makineleri taraf?ndan yap?l?r. Ya da daha kal?c? çözümü böbrek naklidir. Organ nakli, canl? bir ki?inin bir böbre?ini (sa?l?kl? bir ki?i tek böbrekle de ya?ayabilir ) ya da yeni ölmü? ama organlar? hala canl? birinin böbre?ini alarak yap?labilir.
 

Videolu Soru zmleri

?km?? Sorular

Facebook Sayfam?z

Mesleki ve Teknik E?itim

Mesleki ve Teknik E?itim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugn105
mod_vvisit_counterDn1225
mod_vvisit_counterBu Hafta10820
mod_vvisit_counterBu Ay40682
mod_vvisit_counterToplam7564127

Kimler evrimii

Şu anda 21 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev