TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritas? E?itim Haberleri Ara
 
2011-2012 Y?l? 10.S?n?f Edebiyat Kitab? Cevaplar?
2011-2012 10.S?n?f Edebiyat Kitab? Etkinlik Cevaplar? Sayfa 12-60 Aras?

SAYFA 12
GÖKTÜRK YAZITLARI EDEB? M? TAR?H? B?R MET?N M?D?R?
SORU 1) Orhun Kitabeleri ya da Göktürk Yaz?tlar? EDEB? B?R MET?ND?R..Dil, yabanc? etkilerden uzak ve yal?n bir Türkçe'dir. Yaz?tlarda yer yer gerçekçi tarih dili, yer yer ele?tiri cümleleri, yer yer de güçlü bir söylev dili kullan?lm??t?r. Yaz?tlarda aliterasyonlu (ses tekrar?na dayal?) bir söyleyi? vard?r. Ayr?ca hükümdar Bilge Ka?an’?n a?z?ndan Türk halk?na seslenen e?siz bir hitabet örne?idir.
Bu kitabe çok geli?mi?, zengin kelimeli bol mecazl? edebi bir hitabe örne?i olarak yaz?lm??t?r.??te bu sebeplerden Göktürk Yaz?tlar? edebi bir eserdir.

2)GÖKTÜRK Yaz?tlar?n?n dini, tarihi ve siyasi önemi

Orhun veya Göktürk Yaz?tlar? Türk dünyas? için birçok yönden önem ta??r. Bunlar?n ba??nda yaz?tlar?n Türkçenin ilk yaz?l? belgeleri olmas? gelir. Gerçektende günümüze dek yap?lan ara?t?rmalara göre Orhun alfabesiyle yaz?lm?? yaz?tlar ve belgeler, Türk dili tarihinin ilk somut verilerini olu?turur. Bu yaz?tlar?n dili incelendi?i zaman Türkçenin o döneme göre oldukça geli?mi? bir dil oldu?u sonucu ç?kar?labilir. Gerek dilbilgisi birimlerinin çe?itlili?i, gerek sözcük da?arc???n?n kullanarak uygulanmas?, bu belgelerdeki dilin sözlü ve yaz?l? anlat?ma büyük yatk?nl?k gösterdi?ini aç?klamaktad?r.
Orhun yaz?tlar?, düz yaz? örnekleridir, bununla birlikte kimi dilciler yaz?tlar?n ?iir biçiminde yaz?ld?klar?n? ileri sürmektedirler. Ancak bunu do?rulamak pek olanakl? de?ildir. Gerçi yaz?tlardaki dil ve söyleyi? ?iire elveri?li görünmektedir. Ama bu özelli?i onun türünden kaynaklanmaktad?r.
Orhun Yaz?tlar?, an?-söylev kar???m? bir türde yaz?lm??t?r denilebilir. ?lk bak??ta dikkati, konu?an ki?i, yani Bilge Ka?an çekmektedir. Bilge Ka?an? güçlü bir söylevci yapmaktad?r. ?kinci vurgulanmas? gereken yönde yaz?tlar?n tarihsel ve siyasal bir içerik ta??mas?d?r.
Orhun Yaz?tlar?, Türk tarihi, toplum ya?am?, kültürel yap?s? yönünden de ayd?nlat?c? bilgilerle doludur. Yaz?tlar Göktürk Ka?anl???n?n resmi a??zdan yaz?lm?? bir tarihi görünümündedir. Tarihte ilk kez Türk ad?yla kurulan bu devlet bozk?r devletlerinin belirgin özelliklerini ta??r. Ayn? soydan gelen bütün boylar?n? “il” ad?yla olu?turacak yap?da merkezi otoriteye ba?lanmas?, siyasal erkin hemen bütünüyle orduya dayand?r?lmas?, dolay?s?yla da iktisadi gücün bu orduyla sa?lanmas?…

3.soru: ?stemi Yabgu ve Bat? Taraf? adl? metin tarihi bir metindir; çünkü Göktürkler hakk?nda bilgi vermeye yönelik dilin göndergesel i?levde kullan?ld??? bir üslupla tarihi bir olay? neden-sonuç il?kileri içinde nesnel bir ?ekilde vermektedir.

4) Göktürk Yaz?tlar? söylev özelliklerini ta??yan edebi bir dilin, mecazlar?n söz sanatlar?n?n kullan?ld??? bir metindir.Di?er metin ise tarihi bir metin oldu?u için ö?retmeye dayal?d?r.Mecazlar, yan anlamlar yoktur, dil göndergesel i?levde kullan?lm??t?r.buradan hareketle edebiyat ve tarih aras?nda ?öyle bir ili?ki vard?r:

Devamını oku...
 
2011-2012 10.S?n?f Edebiyat Kitab? Etkinlik Cevaplar? Sayfa 61-70 Aras?

SAYFA 61:
6)"Bir gün Mihrace halka da?, ?rmak, göl ve a?aç tanr?lar?na dua etmelerini ve kurban sunmalar?n? emretti."
"Sudaki ?eytanlar vurup gemiyi sulara gömerler."
"E?er Burkan talihini bulursan?z beni de unutmay?n?z, sizin talihinizle biz de bu günahkar bedenden kurtulal?m."
"O zaman kötü dü?ünceli ?ehzade'nin gönlüne ?eytan dü?üncesi geldi"
"Bunun üzerine Burkan (Buda)..." gibi söz ve ifadeler Uygurlar?n dini inançlar?n? yans?tmaktad?r.Bu ifadeler metnin dini içerikli oldu?unu gösteriyor.
7. Uygur dönemi metinlerin genel özellikleri:
Daha çok Buddha ve Mani dininin esaslar?n? anlatan metinlerdir.
Bunlar Turfan yöresinde yap?lan kaz?larda ortaya ç?kar?lm??t?r.
Uygurlar?n ka??da kitap basma tekni?ini bildikleri anla??lmaktad?r.
Dönemden kalma birçok hikayenin yan?nda “kökünç” denilen bir tür ilkel tiyatro eserleri de vard?r
Uygurlar bu eserleri 14 harfli Uygur alfabesiyle yazm??lard?r.Her iki metin de dönemin zihniyetini yans?t?r.

3.ETK?NL?K:
1.metin söylev(nutuk) niteli?indedir, 2. metinde böyle bir özellik yoktur.
1.metinde GökTanr? inanc? vard?r, 2.metin Budizm'in ö?retileri vard?r.
1.metin daha çok sosyal, siyasi içeri?e sahiptir, 2.metin dinsel içeri?e sahiptir.

Kültür bir milletin sahip oldu?u maddi ve manevi bütün ögeleri ifade eder.Edebiyat dille gerçekle?tirilen bir etkinlik olarak kültürün içinde yer al?r.Gerçekte kültürün temelini "dil" olu?turur.Biliyoruz ki dil, birçok kültür de?erinin yarat?c?s? oldu?u gibi bunlar?n ço?unun da ta??y?c?s?d?r.Yüksek kültür de?erleri aras?nda yer alan edebi eserler de do?rudan dile dayan?r.Peki kültür ile edebiyat aras?nda nas?l ba? vard?r, aradaki ili?kiyi ?öyle de?erlendirebiliriz.Kültür edebiyata ayr? bir derinlik kazand?r?r, edebiyat da kültüre canl?l?k katar, onu zenginle?tirir.Kültür ve edebiyat aras?ndaki bu etkile?im de dil vas?tas?yla olur.Az önce sanat eserleri yüksek kültür de?erleridir dedik,örne?in Göktürk Yaz?tlar?.Edebiyat?m?z?n bu ilk ?aheseri ayn? zamanda Türk hitabet sanat?n?n eri?ilmez bir örne?idir.Hükümdarane bir üslup ve ihti?aml? bir hitap tarz?d?r.Bilge Ka?an'?n milletine seslenirken "Dokuz O?uz Beyleri, milleti!Bu sözümü iyice i?it, adam ak?ll? dinle!Do?udan gün do?usuna, güneyde gün ortas?na bat?da gün bat?s?na kuzeyde gece ortas?na kadar onun içindeki millet hep bana tabidir.""Türk milleti Ötüken orman?nda oturursan ebediyen il tutarak oturacaks?n." gibi ifadeleri Göktürk Yaz?tlar?'ndaki e?siz hitabet sanat?n?n örneklerinden sadece birkaç?d?r.Bilge Ka?an'?n bu sözleri ça?lar? a?an bir kimli?e sahiptir.Onun milletine verdi?i ö?ütler bugün de geçerlili?ini korumaktad?r.Ba?ka devletlerin hilelerine aldanman?n ne hazin sonuçlar getirdi?i bir gerçektir.??te tarih bilinci ku?aktan ku?a?a aktar?lan bu gibi kültür de?erleriyle olu?ur.Yüksek kültüre de ancak Göktürk Yaz?tlar? gibi edebiyat eserleriyle ula??labilir.

Devamını oku...
 
2011-2012 10.S?n?f Edebiyat Kitab? Etkinlik Cevaplar? Sayfa 68-108 Aras?

    2011-2012 10.S?n?f Edebiyat Kitab? Etkinlik Cevaplar? Sayfa 68-108 Aras?

3.   ÜN?TE              

3. O?uz Türkçesinin Anadolu'daki ?lk Ürünleri (XIII - XIV. yy)

 

3. O?uz Türkçesinin Anadolu'daki ?lk Ürünleri (XIII - XIV. yy)
a. Co?ku ve Heyecan? Dile Getiren Metinler (?iir) ?NCELEME

 

Metin ?nceleme
  1. 13 - 14. yy. da Anadolu'daki sosyal ve siyasi olaylar? ara?t?r?n?z. Ara?t?rd???n?z konular? s?n?fla payla??n?z.
XIII. YÜZYIL
XIII.    yüzy?l?n ba??ndan itibaren tasavvuf cereyan?n?n Anadolu'da halk aras?nda büyük bir süratle yay?lma?a ba?lad??? görülür. Bu yüzy?l, ayn? zamanda, çe?itli tarikatlar?n birçok kollar halinde tesir alanlar?n? geni?leterek yurdun her yan?na yay?ld??? bir dönemdir. Büyük felâketlere yol açan Mo?ol istilâs?, Horasan dolaylar?ndan büyük bir Türkmen kitlesini Anadolu'nun içerilerine do?ru yay?lmaya zorlar. Bu yüzy?l, Anadolu'nun göçler ve sava?lar yüzünden, oldukça kar???k bir manzara arz etti?i dönemdir.
Mevlevî tarikat?, Mevlânâ'n?n ard?ndan, daha çok münevver diyebilece?imiz bir çevrede yay?lma alan? bulurken, halk kitleleri aras?nda da Bekta?î li?in ve ona ba?l? kollar?n büyük bir süratle yay?l ma?a ba?lad??? görülür. Kurulu?unda tamamen ehl-i sünnet inanc?na uyan, uygulamada yine bu öl çüler içinde kalan Bekta?îlik, çe?itli sebeplerden zamanla bozulmu? ve ?slâm dininin özünü temsil eden Sünnî inançtan uzakla?arak çe?itli sap?k yol lar? benimseyen bir tarikat durumuna gelmi?tir.
Geçi? dönemi diyebilece?imiz bu yüzy?l?n di ?er bir özelli?i de, dinî-tasavvufî edebiyat cereyan? içinde yer alan edebî ?ahsiyetlerin Türkçe ile Farsçay? henüz birlikte kullanma al??kanl?klar?n? sür dürmeleridir.
Devamını oku...
 
2.Metin-Meddah
11. Etkinlik
Okudu?unuz oyunu a?a??daki ölçütlere göre inceleyiniz.
Olay örgüsü
Ki?iler
Dil ve anlat?m özelli?i
Metnin olay örgüsü metnin mesaj?na uygun olarak güldürü unsurlar?yla donat?lm??t?r. Metindeki olaylarda kopukluk yoktur. Olay örgüsü ile ki?iler aras?nda da uyum vard?r.
Metnin ba?l?ca ki?ileri Kastamonulu, A?ç? ve Bir Ba?kas?d?r. Metindeki bu ki?iler yerel a??zlar?yla konu?maktad?rlar. Bu da eserin ilginç ve estetik yönüdür. Ki?iler oyunun olay örgüsüne göre söz almakta ve güldürü unsurlar?n? yerel konu?malar?yla ortaya koymaktad?rlar.
Metnin dili sade ve anla??l?rd?r. Metinde yerel a??z özelliklerini s?kça görmekteyiz.

 

12. Etkinlik
Okudu?unuz oyundan hareketle Kastamonulu ve A?ç?'n?n ki?ilik özelliklerini belirleyiniz. Sonuçlar? a?a??ya yaz?n?z.
Kastamonulu: Cahil, Kastamonu a?z?yla konu?an, paras? olmayan bir karakterdir.
A?ç?: Kastamonuluya yemek satmaya çal??an geveze bir karakterdir.
13. Etkinlik
Oyundan tekerlemeler ve yanl?? anlamaya dayal? cümleler bulunuz.
Tekerlemeler
Yanl?? anla??lan cümle örnekleri
  • Vay anam vay! Dört okka kuskus pilav?n? bir hamlede yedi be! Hey hem?erim, 975.
  • Ha?
  • 975.
  • Ne 975'i?
  • Yemek yedin.
  • Eeeee?
  • Para!
  • Ne paras??
  • Yemek paras?.
  • Bende para yok.
  • Nee?
  • Bende para yok.
  • Niye?
  • E yok!
  • Niye yemek yedin?
  • Ula beni sen ça??rd?n. Kap?da durup bir adam bir adama buyur derse para al?r m??
  • Sen deli misin?
  • Nedir o a?ç? Mustafa?
  • Aman beyefendi bildi?in gibi de?il.
  • Ne oldu?
  • Bu dev bütün buralar? sildi süpürdü.
  • Ne yapt? pekiyi y?kt? m??
  • Hay?r, ne kadar yemek varsa yedi.
  • Hem?erim sen mi yedin bütün yemekleri?
  • Evet, ben yidim.
  • Nas?l yedin?
  • Yanl??l?kla yedim.
  • Allah Allah! Yanl??l?kla yemek yenir mi, yahu? Ben gözümle görsem bu kadar yemek yiyene inanmam.
  • Efendim, ben doymad?m.
  • Nas?l?
  • Kar??daki a?ç?ya gitsek ya!
  • Eee?


  • Bi yiyip doysak.
  • Ay daha yer misin?
  • Öwv...Sen yemek göster. Ben sabaha kadar yerim.
  • Maa?allah, maa?allah, bo?an da semerini ye!
  • Semerle doyulur mu hiç, olmaz!
  • Nerelisin sen?
  • Efendim Kastamonuluyum.
  • Eee?
  • Buraya i? için geldim.
  • Haydi u?urlar olsun.
  • Allah selâmet versin

 

14. Etkinlik
Tekerlemelerin ve yanl?? anlamaya dayal? cümlelerin oyundaki i?levlerini a?a??daki bo? b?rak?lan yere yaz?n?z.
Oyunun ak?c?l???n? ve sürükleyicili?ini sa?lamaktad?r. Güldür unsurunu içinde bar?nd?rd??? için oyunun amac?na hizmet etmektedir. Bu oyunun izleyicileri genel olarak çocuklar oldu?u için tekerlemeler ve yanl?? anla??lmalar çocuklar için çok dikkat çekici bir özelliktir.
15. Etkinlik
?ki gruba ayr?l?n?z. Okudu?unuz oyun sözlü gelene?e ait olmas?na ra?men yaz?ya geçirilmi?tir. Grup olarak bu oyunun neden yaz?ya geçirildi?i üzerine dü?ününüz. Grup sözcüleri arac?l???yla dü?üncelerinizi ifade ediniz.
Unutulup yok olmas?n? engellemek ve oyunu gelecek ku?aklara aktarmak için oyun yaz?ya geçirilmi?tir.

 

16. Etkinlik
Oyunun hangi gelenekle yaz?ld???n? belirtiniz. Yaz?ld??? gelene?in oyun üzerindeki etkilerini örneklerle gösteriniz.
Oyunun yaz?ld??? gelenek
Gelene?in oyun üzerindeki etkilerine örnekler
Geleneksel Türk tiyatrosu gelene?ine uygun olarak eser yaz?lm??t?r. Bu gelenekte tekerlemeler, yanl?? anlamalar, sakarl?klar önemli yer tutar.
  • Selâmün aleyküm hem?erim.
  • Aleyküm selam.
  • Buyurun hem?erim.
  • Ne sat?yon garda??m?
  • A?ç?y?m, yemek yap?yorum.
  • Benim de karn?m aç. Ne var yiyecek?
  • Âlâ efendim i?kembe çorbas? var...
  • Ha!
  • Nohutlu yahni var.
  • Evet.
  • Tas kebab? var.
  • Siz bilürsünüz.
  • Efendim ek?ili köfte var, ?zmir köftesi var, terbiyeli çorba var, velhas?lukelâm irmik helvas? var, var o?lu var.
  • Var o?lu varu getür!
  • Efendim?
  • Var o?lu varu getür!
  • Var o?lu var ne?

 

Devamını oku...
 


Videolu Soru zmleri

?km?? Sorular

Facebook Sayfam?z

Mesleki ve Teknik E?itim

Mesleki ve Teknik E?itim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugn89
mod_vvisit_counterDn785
mod_vvisit_counterBu Hafta3374
mod_vvisit_counterBu Ay26358
mod_vvisit_counterToplam7640192

Kimler evrimii

Şu anda 27 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev