TalebeDunyasi.Com | Öğrenci Ödev Portalı

Anasayfa Site Haritası Eğitim Haberleri Ara
 
2011-2012 Yılı 10.Sınıf Edebiyat Kitabı Cevapları
2011-2012 10.Sınıf Edebiyat Kitabı Etkinlik Cevapları Sayfa 12-60 Arası

SAYFA 12
GÖKTÜRK YAZITLARI EDEBİ Mİ TARİHİ BİR METİN MİDİR?
SORU 1) Orhun Kitabeleri ya da Göktürk Yazıtları EDEBİ BİR METİNDİR..Dil, yabancı etkilerden uzak ve yalın bir Türkçe'dir. Yazıtlarda yer yer gerçekçi tarih dili, yer yer eleştiri cümleleri, yer yer de güçlü bir söylev dili kullanılmıştır. Yazıtlarda aliterasyonlu (ses tekrarına dayalı) bir söyleyiş vardır. Ayrıca hükümdar Bilge Kağan’ın ağzından Türk halkına seslenen eşsiz bir hitabet örneğidir.
Bu kitabe çok gelişmiş, zengin kelimeli bol mecazlı edebi bir hitabe örneği olarak yazılmıştır.İşte bu sebeplerden Göktürk Yazıtları edebi bir eserdir.

2)GÖKTÜRK Yazıtlarının dini, tarihi ve siyasi önemi

Orhun veya Göktürk Yazıtları Türk dünyası için birçok yönden önem taşır. Bunların başında yazıtların Türkçenin ilk yazılı belgeleri olması gelir. Gerçektende günümüze dek yapılan araştırmalara göre Orhun alfabesiyle yazılmış yazıtlar ve belgeler, Türk dili tarihinin ilk somut verilerini oluşturur. Bu yazıtların dili incelendiği zaman Türkçenin o döneme göre oldukça gelişmiş bir dil olduğu sonucu çıkarılabilir. Gerek dilbilgisi birimlerinin çeşitliliği, gerek sözcük dağarcığının kullanarak uygulanması, bu belgelerdeki dilin sözlü ve yazılı anlatıma büyük yatkınlık gösterdiğini açıklamaktadır.
Orhun yazıtları, düz yazı örnekleridir, bununla birlikte kimi dilciler yazıtların şiir biçiminde yazıldıklarını ileri sürmektedirler. Ancak bunu doğrulamak pek olanaklı değildir. Gerçi yazıtlardaki dil ve söyleyiş şiire elverişli görünmektedir. Ama bu özelliği onun türünden kaynaklanmaktadır.
Orhun Yazıtları, anı-söylev karışımı bir türde yazılmıştır denilebilir. İlk bakışta dikkati, konuşan kişi, yani Bilge Kağan çekmektedir. Bilge Kağanı güçlü bir söylevci yapmaktadır. İkinci vurgulanması gereken yönde yazıtların tarihsel ve siyasal bir içerik taşımasıdır.
Orhun Yazıtları, Türk tarihi, toplum yaşamı, kültürel yapısı yönünden de aydınlatıcı bilgilerle doludur. Yazıtlar Göktürk Kağanlığının resmi ağızdan yazılmış bir tarihi görünümündedir. Tarihte ilk kez Türk adıyla kurulan bu devlet bozkır devletlerinin belirgin özelliklerini taşır. Aynı soydan gelen bütün boylarını “il” adıyla oluşturacak yapıda merkezi otoriteye bağlanması, siyasal erkin hemen bütünüyle orduya dayandırılması, dolayısıyla da iktisadi gücün bu orduyla sağlanması…

3.soru: İstemi Yabgu ve Batı Tarafı adlı metin tarihi bir metindir; çünkü Göktürkler hakkında bilgi vermeye yönelik dilin göndergesel işlevde kullanıldığı bir üslupla tarihi bir olayı neden-sonuç ilşkileri içinde nesnel bir şekilde vermektedir.

4) Göktürk Yazıtları söylev özelliklerini taşıyan edebi bir dilin, mecazların söz sanatlarının kullanıldığı bir metindir.Diğer metin ise tarihi bir metin olduğu için öğretmeye dayalıdır.Mecazlar, yan anlamlar yoktur, dil göndergesel işlevde kullanılmıştır.buradan hareketle edebiyat ve tarih arasında şöyle bir ilişki vardır:

Devamını oku...
 
2011-2012 10.Sınıf Edebiyat Kitabı Etkinlik Cevapları Sayfa 61-70 Arası

SAYFA 61:
6)"Bir gün Mihrace halka dağ, ırmak, göl ve ağaç tanrılarına dua etmelerini ve kurban sunmalarını emretti."
"Sudaki şeytanlar vurup gemiyi sulara gömerler."
"Eğer Burkan talihini bulursanız beni de unutmayınız, sizin talihinizle biz de bu günahkar bedenden kurtulalım."
"O zaman kötü düşünceli Şehzade'nin gönlüne şeytan düşüncesi geldi"
"Bunun üzerine Burkan (Buda)..." gibi söz ve ifadeler Uygurların dini inançlarını yansıtmaktadır.Bu ifadeler metnin dini içerikli olduğunu gösteriyor.
7. Uygur dönemi metinlerin genel özellikleri:
Daha çok Buddha ve Mani dininin esaslarını anlatan metinlerdir.
Bunlar Turfan yöresinde yapılan kazılarda ortaya çıkarılmıştır.
Uygurların kağıda kitap basma tekniğini bildikleri anlaşılmaktadır.
Dönemden kalma birçok hikayenin yanında “kökünç” denilen bir tür ilkel tiyatro eserleri de vardır
Uygurlar bu eserleri 14 harfli Uygur alfabesiyle yazmışlardır.Her iki metin de dönemin zihniyetini yansıtır.

3.ETKİNLİK:
1.metin söylev(nutuk) niteliğindedir, 2. metinde böyle bir özellik yoktur.
1.metinde GökTanrı inancı vardır, 2.metin Budizm'in öğretileri vardır.
1.metin daha çok sosyal, siyasi içeriğe sahiptir, 2.metin dinsel içeriğe sahiptir.

Kültür bir milletin sahip olduğu maddi ve manevi bütün ögeleri ifade eder.Edebiyat dille gerçekleştirilen bir etkinlik olarak kültürün içinde yer alır.Gerçekte kültürün temelini "dil" oluşturur.Biliyoruz ki dil, birçok kültür değerinin yaratıcısı olduğu gibi bunların çoğunun da taşıyıcısıdır.Yüksek kültür değerleri arasında yer alan edebi eserler de doğrudan dile dayanır.Peki kültür ile edebiyat arasında nasıl bağ vardır, aradaki ilişkiyi şöyle değerlendirebiliriz.Kültür edebiyata ayrı bir derinlik kazandırır, edebiyat da kültüre canlılık katar, onu zenginleştirir.Kültür ve edebiyat arasındaki bu etkileşim de dil vasıtasıyla olur.Az önce sanat eserleri yüksek kültür değerleridir dedik,örneğin Göktürk Yazıtları.Edebiyatımızın bu ilk şaheseri aynı zamanda Türk hitabet sanatının erişilmez bir örneğidir.Hükümdarane bir üslup ve ihtişamlı bir hitap tarzıdır.Bilge Kağan'ın milletine seslenirken "Dokuz Oğuz Beyleri, milleti!Bu sözümü iyice işit, adam akıllı dinle!Doğudan gün doğusuna, güneyde gün ortasına batıda gün batısına kuzeyde gece ortasına kadar onun içindeki millet hep bana tabidir.""Türk milleti Ötüken ormanında oturursan ebediyen il tutarak oturacaksın." gibi ifadeleri Göktürk Yazıtları'ndaki eşsiz hitabet sanatının örneklerinden sadece birkaçıdır.Bilge Kağan'ın bu sözleri çağları aşan bir kimliğe sahiptir.Onun milletine verdiği öğütler bugün de geçerliliğini korumaktadır.Başka devletlerin hilelerine aldanmanın ne hazin sonuçlar getirdiği bir gerçektir.İşte tarih bilinci kuşaktan kuşağa aktarılan bu gibi kültür değerleriyle oluşur.Yüksek kültüre de ancak Göktürk Yazıtları gibi edebiyat eserleriyle ulaşılabilir.

Devamını oku...
 
2011-2012 10.Sınıf Edebiyat Kitabı Etkinlik Cevapları Sayfa 68-108 Arası

    2011-2012 10.Sınıf Edebiyat Kitabı Etkinlik Cevapları Sayfa 68-108 Arası

3.   ÜNİTE              

3. Oğuz Türkçesinin Anadolu'daki İlk Ürünleri (XIII - XIV. yy)

 

3. Oğuz Türkçesinin Anadolu'daki İlk Ürünleri (XIII - XIV. yy)
a. Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler (Şiir) İNCELEME

 

Metin İnceleme
  1. 13 - 14. yy. da Anadolu'daki sosyal ve siyasi olayları araştırınız. Araştırdığınız konuları sınıfla paylaşınız.
XIII. YÜZYIL
XIII.    yüzyılın başından itibaren tasavvuf cereyanının Anadolu'da halk arasında büyük bir süratle yayılmağa başladığı görülür. Bu yüzyıl, aynı zamanda, çeşitli tarikatların birçok kollar halinde tesir alanlarını genişleterek yurdun her yanına yayıldığı bir dönemdir. Büyük felâketlere yol açan Moğol istilâsı, Horasan dolaylarından büyük bir Türkmen kitlesini Anadolu'nun içerilerine doğru yayılmaya zorlar. Bu yüzyıl, Anadolu'nun göçler ve savaşlar yüzünden, oldukça karışık bir manzara arz ettiği dönemdir.
Mevlevî tarikatı, Mevlânâ'nın ardından, daha çok münevver diyebileceğimiz bir çevrede yayılma alanı bulurken, halk kitleleri arasında da Bektaşî liğin ve ona bağlı kolların büyük bir süratle yayıl mağa başladığı görülür. Kuruluşunda tamamen ehl-i sünnet inancına uyan, uygulamada yine bu öl çüler içinde kalan Bektaşîlik, çeşitli sebeplerden zamanla bozulmuş ve İslâm dininin özünü temsil eden Sünnî inançtan uzaklaşarak çeşitli sapık yol ları benimseyen bir tarikat durumuna gelmiştir.
Geçiş dönemi diyebileceğimiz bu yüzyılın di ğer bir özelliği de, dinî-tasavvufî edebiyat cereyanı içinde yer alan edebî şahsiyetlerin Türkçe ile Farsçayı henüz birlikte kullanma alışkanlıklarını sür dürmeleridir.
Devamını oku...
 
2011-2012 Yılı 10.Sınıf Edebiyat Sayfa 187 ile 220 Arası Cevaplar (Yeni Müfredat)
2.Metin-Meddah
11. Etkinlik
Okuduğunuz oyunu aşağıdaki ölçütlere göre inceleyiniz.
Olay örgüsü
Kişiler
Dil ve anlatım özelliği
Metnin olay örgüsü metnin mesajına uygun olarak güldürü unsurlarıyla donatılmıştır. Metindeki olaylarda kopukluk yoktur. Olay örgüsü ile kişiler arasında da uyum vardır.
Metnin başlıca kişileri Kastamonulu, Aşçı ve Bir Başkasıdır. Metindeki bu kişiler yerel ağızlarıyla konuşmaktadırlar. Bu da eserin ilginç ve estetik yönüdür. Kişiler oyunun olay örgüsüne göre söz almakta ve güldürü unsurlarını yerel konuşmalarıyla ortaya koymaktadırlar.
Metnin dili sade ve anlaşılırdır. Metinde yerel ağız özelliklerini sıkça görmekteyiz.

 

12. Etkinlik
Okuduğunuz oyundan hareketle Kastamonulu ve Aşçı'nın kişilik özelliklerini belirleyiniz. Sonuçları aşağıya yazınız.
Kastamonulu: Cahil, Kastamonu ağzıyla konuşan, parası olmayan bir karakterdir.
Aşçı: Kastamonuluya yemek satmaya çalışan geveze bir karakterdir.
13. Etkinlik
Oyundan tekerlemeler ve yanlış anlamaya dayalı cümleler bulunuz.
Tekerlemeler
Yanlış anlaşılan cümle örnekleri
  • Vay anam vay! Dört okka kuskus pilavını bir hamlede yedi be! Hey hemşerim, 975.
  • Ha?
  • 975.
  • Ne 975'i?
  • Yemek yedin.
  • Eeeee?
  • Para!
  • Ne parası?
  • Yemek parası.
  • Bende para yok.
  • Nee?
  • Bende para yok.
  • Niye?
  • E yok!
  • Niye yemek yedin?
  • Ula beni sen çağırdın. Kapıda durup bir adam bir adama buyur derse para alır mı?
  • Sen deli misin?
  • Nedir o aşçı Mustafa?
  • Aman beyefendi bildiğin gibi değil.
  • Ne oldu?
  • Bu dev bütün buraları sildi süpürdü.
  • Ne yaptı pekiyi yıktı mı?
  • Hayır, ne kadar yemek varsa yedi.
  • Hemşerim sen mi yedin bütün yemekleri?
  • Evet, ben yidim.
  • Nasıl yedin?
  • Yanlışlıkla yedim.
  • Allah Allah! Yanlışlıkla yemek yenir mi, yahu? Ben gözümle görsem bu kadar yemek yiyene inanmam.
  • Efendim, ben doymadım.
  • Nasıl?
  • Karşıdaki aşçıya gitsek ya!
  • Eee?


  • Bi yiyip doysak.
  • Ay daha yer misin?
  • Öwv...Sen yemek göster. Ben sabaha kadar yerim.
  • Maaşallah, maaşallah, boşan da semerini ye!
  • Semerle doyulur mu hiç, olmaz!
  • Nerelisin sen?
  • Efendim Kastamonuluyum.
  • Eee?
  • Buraya iş için geldim.
  • Haydi uğurlar olsun.
  • Allah selâmet versin

 

14. Etkinlik
Tekerlemelerin ve yanlış anlamaya dayalı cümlelerin oyundaki işlevlerini aşağıdaki boş bırakılan yere yazınız.
Oyunun akıcılığını ve sürükleyiciliğini sağlamaktadır. Güldür unsurunu içinde barındırdığı için oyunun amacına hizmet etmektedir. Bu oyunun izleyicileri genel olarak çocuklar olduğu için tekerlemeler ve yanlış anlaşılmalar çocuklar için çok dikkat çekici bir özelliktir.
15. Etkinlik
İki gruba ayrılınız. Okuduğunuz oyun sözlü geleneğe ait olmasına rağmen yazıya geçirilmiştir. Grup olarak bu oyunun neden yazıya geçirildiği üzerine düşününüz. Grup sözcüleri aracılığıyla düşüncelerinizi ifade ediniz.
Unutulup yok olmasını engellemek ve oyunu gelecek kuşaklara aktarmak için oyun yazıya geçirilmiştir.

 

16. Etkinlik
Oyunun hangi gelenekle yazıldığını belirtiniz. Yazıldığı geleneğin oyun üzerindeki etkilerini örneklerle gösteriniz.
Oyunun yazıldığı gelenek
Geleneğin oyun üzerindeki etkilerine örnekler
Geleneksel Türk tiyatrosu geleneğine uygun olarak eser yazılmıştır. Bu gelenekte tekerlemeler, yanlış anlamalar, sakarlıklar önemli yer tutar.
  • Selâmün aleyküm hemşerim.
  • Aleyküm selam.
  • Buyurun hemşerim.
  • Ne satıyon gardaşım?
  • Aşçıyım, yemek yapıyorum.
  • Benim de karnım aç. Ne var yiyecek?
  • Âlâ efendim işkembe çorbası var...
  • Ha!
  • Nohutlu yahni var.
  • Evet.
  • Tas kebabı var.
  • Siz bilürsünüz.
  • Efendim ekşili köfte var, İzmir köftesi var, terbiyeli çorba var, velhasılukelâm irmik helvası var, var oğlu var.
  • Var oğlu varu getür!
  • Efendim?
  • Var oğlu varu getür!
  • Var oğlu var ne?

 

Devamını oku...
 


Facebook Sayfamız

Mesleki ve Teknik Eğitim

Mesleki ve Teknik Eğitim
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugün466
mod_vvisit_counterDün2780
mod_vvisit_counterBu Hafta12788
mod_vvisit_counterBu Ay44179
mod_vvisit_counterToplam6353046

Kimler Çevrimiçi

Şu anda 25 ziyaretçi çevrimiçi

[+]
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color
Ödev